Puxteya Nûçeyê

• Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) raporeke nû derbarê rewşa girtîgehên Tirkiye û Bakurê Kurdistanê belav kir û ragihand ku li girtîgehan 1400 girtiyên nexweş hene.

• Hevberdevka ÎHDyê Nazli Turan bal kişand ser metirsiya rewşa tenduristiyê ya girtiyan û bang li rayedaran kir ku divê demildest piştgirî û xizmetên bijîşkî ji bo wan werin peydakirin.

• Di raporê de hat diyar kirin ku bi sedan girtî ji ber temen û nexweşiyên giran nikarin hewcedariyên xwe yên rojane bi tena serê xwe bînin cih; her wiha astengkirina berdana girtiyên ku cezayê wan temam bûye jî wekî pirsgirêkeke din a mezin hat nirxandin.

Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş

• Zanyariyên Agahdarî û Rewşa Girtiyên Nexweş: Hevberdevka ÎHDyê Nazli Turan di daxuyaniya xwe de amar û hûrgiliyên li ser rewşa girtiyên nexweş bi van daneyan eşkere kirin:

1. Hejmara Girtiyan: Li girtîgehên Tirkiye û Bakurê Kurdistanê bi giştî 1400 girtiyên nexweş hene ku di nav wan de 161 girtî jin in.

2. Astengiya Jiyana rojane: Ji van girtiyan 230 kes bi ti awayî nikarin bi tena serê xwe bijîn û hewcedariya wan bi arîkariya rojane heye.

3. Pêdiviyên Bijîşkî: 105 girtî hewceyî lênêrîneke taybet û domdar in, di heman demê de rewşa 188 girtiyan jî lênêrîneke lezgîn a bijîşkî dixwaze.

• 34 Sal di Girtîgehê de: Yek ji mînakên herî berbiçav ên vê rewşê girtiyê nexweş Îrfan Yildirim e. Yildirimê 55 salî ku di sala 1992an de bi tohmeta endamtiya PKKyê du caran cezayê heta hetaya girankirî lê hatibû birîn, 34 sal in di girtîgehê de ye. Hat diyar kirin ku tenê gurçikek wî dixebite û 14 sal in di heman odeyê de tê ragirtin.

• Astengiya berdanê: Piraniya kesên ku cezayê heta hetayê lê hatine birîn ji ber dozên PKK û KCKyê di girtîgehan de ne. Tevî ku dema cezayên wan qediya ye jî, berdana gelek ji wan ji aliyê lijneyên girtîgehan ve tê bipaşxistin. Li gorî daneyên federasyonên girtiyan, tenê di sê mehên borî de 90 girtiyên ku cezayê xwe bi tevahî temam kirine, nehatine berdan.

Ji Bo Agahdariya We
Mijara girtiyên nexweş di girtîgehên Tirkiyeyê de yek ji hesastirîn dosyayên mafên mirovan e ku banga saziyên sivîl û navneteweyî bi xwe re tîne. Astengkirina berdana girtiyên ku raporên wan ên "nikare di girtîgehê de bimîne" hene û derengxistina berdana wan girtiyên ku cezayê xwe temam kirine (bi biryarên Lijneyên Îdare û Çavdêriyê), nîqaşên li ser hiqûq û rêbazên mirovî kûr deynin holê. Saziyên mafên mirovan tekez dikin ku azadkirin an rawestandina infaza girtiyên nexweş zagonî ye û ji bo rêgirtina li mirinên di girtîgehan de divê gavên lezgîn bên girtin.

Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin

Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:

https://www.channel8.com/kurmanci/news/d78bed5a-ce7d-4963-9d28-b969df83c9b2

https://www.channel8.com/kurmanci/news/63bd4e28-d162-4975-a1e7-c32848b38110

https://www.channel8.com/kurmanci/news/5559a561-31c5-4b03-9df2-f7014815468a