
خلاصه خبر
سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرد تهران همچنان برای دستیابی به توافقی پایدار با آمریکا و جلوگیری از تکرار جنگ آمادگی دارد.
او از ابتکار ۴۸ ساعته تهران خبر داد که بر اساس آن، آمریکا باید در روز نخست تعهدات موردنظر ایران را اجرا کند و ایران در روز دوم تنگه هرمز را بازگشایی کند.
عراقچی تأکید کرد ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد از ایران خارج نخواهد شد، اما امکان دستیابی به راهحلی مورد توافق درباره این ذخایر وجود دارد.
دونالد ترامپ گفت ایران خواهان توافق است، اما پیشنهادهایش هنوز شرایط مورد قبول واشنگتن را تأمین نمیکند. تلاشهای میانجیگرانه برای نزدیک کردن مواضع دو طرف نیز ادامه دارد.
در شرایطی که اختلافهای تهران و واشنگتن بر سر پایان جنگ و مسائل هستهای همچنان حلنشده باقی مانده، وزیر خارجه ایران از طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات نهایی پرده برداشته است؛ طرحی که اجرای تعهدات دو طرف را در یک چهارچوب زمانی ۴۸ ساعته پیشبینی میکند.
ابتکار ۴۸ ساعته ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
سید عباس عراقچی در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه ایران که شنبه ۳۰ آبان، برابر با ۲۱ نوامبر، منتشر شد، جزئیات ابتکار تهران برای آغاز مذاکرات با آمریکا و پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را تشریح کرد.
به گفته وزیر خارجه ایران، این پیشنهاد در ابتدا در قالب یک برنامه هفتروزه مطرح شده بود، اما بعداً به یک چهارچوب ۴۸ ساعته تغییر کرد.
بر اساس این ابتکار، آمریکا باید در روز نخست مجموعه تعهدات موردنظر ایران را اجرا کند و تهران نیز در روز دوم تنگه هرمز را بازگشایی کند تا مذاکرات نهایی میان دو طرف آغاز شود.
عراقچی گفت اگر خواستههای ایران تأمین شود، تهران برای گفتوگو درباره نحوه اجرای طرح آمادگی دارد. او همچنین تأکید کرد حتی تغییر زمانبندی این پیشنهاد از ۴۸ ساعت به یک روز یا دو ساعت نیز برای ایران مسئلهای نیست؛ آنچه اهمیت دارد، اجرای تعهدات موردنظر تهران است.
وزیر خارجه ایران بازگشایی تنگه هرمز را به اجرای هفت شرط اعلامشده از سوی تهران مرتبط دانست و گفت ایران درباره نحوه تنظیم و اجرای این شروط آماده مذاکره است.
عراقچی همچنین تأکید کرد پیشنهاد تهران با پاسخ مثبت واشنگتن مواجه نشده است. با این حال، او گفت ایران همچنان برای بررسی پیشنهاد و مذاکره درباره جزئیات اجرای آن آمادگی دارد.
ذخایر اورانیوم؛ دو خط قرمز ایران در مذاکرات
بخش دیگری از گفتوگوی عراقچی به سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد اختصاص داشت؛ موضوعی که یکی از محورهای اصلی اختلاف هستهای میان ایران و آمریکا است.
عراقچی گفت امکان دستیابی به فرمولی برای حل این اختلاف وجود دارد، اما تهران در این زمینه دو خط قرمز دارد: نخست اینکه مواد هستهای از ایران خارج نشوند و دوم اینکه این ذخایر متناسب با نیازهای کشور مورد استفاده قرار گیرند.
او همچنین گفت میانجیها پیشنهادهای مختلفی برای حل اختلاف درباره ذخایر اورانیوم مطرح کردهاند که برخی از آنها قابلیت بررسی دارند.
بنابراین، اظهارات وزیر خارجه ایران به معنای پذیرش یک طرح مشخص برای رقیقسازی یا انتقال ذخایر اورانیوم نیست؛ بلکه بر امکان مذاکره درباره راهحلی در چهارچوب منافع و خطوط قرمز ایران تأکید دارد.
ترامپ: پیشنهادهای ایران هنوز قابل قبول نیست
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، جمعه ۲۰ نوامبر در نشست خبری کاخ سفید درباره احتمال توافق با ایران گفت تهران خواهان توافق است، اما پیشنهادهایش شرایط مورد قبول واشنگتن را تأمین نمیکند.
ترامپ گفت: «آنها میخواهند توافق کنند، اما نمیخواهند توافقی انجام دهند که برای من قابل قبول باشد. ما خواهان یک توافق واقعی هستیم، نه یک توافق ساختگی.»
او در این نشست جزئیات مشخصی درباره پیشنهادهای ایران یا شروط موردنظر واشنگتن ارائه نکرد.
اظهارات ترامپ در حالی مطرح شد که عراقچی بر ضرورت دریافت تضمین درباره جدیت آمریکا در مذاکرات تأکید کرده است. به گفته وزیر خارجه ایران، تهران پیش از ورود به مراحل بعدی گفتوگوها به اقدامات اعتمادساز نیاز دارد تا اطمینان پیدا کند توافق احتمالی به درگیری نظامی دیگری منجر نخواهد شد.
ادامه تلاشهای میانجیگرانه برای نزدیک کردن مواضع دو طرف
بر اساس گزارش رویترز در ۲۰ نوامبر، تبادل پیام میان تهران و واشنگتن از طریق میانجیها ادامه دارد و قطر نیز در تلاش است اختلافهای دو طرف درباره پیشنهادهای مطرحشده را کاهش دهد.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که عراقچی همچنان بر ضرورت دستیابی به توافقی تأکید دارد که از تکرار جنگ جلوگیری کند. او همچنین گفته است ایران پیش از پیشبرد مذاکرات به اطمینان از جدیت واشنگتن نیاز دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارش ۲۰ نوامبر خود از تلاش کشورهای عربی منطقه برای دستیابی به توافقی محدود خبر داده است که میتواند زمینه بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز را در برابر برخی اقدامات متقابل و کاهش محدودیتهای اقتصادی فراهم کند.
با وجود ادامه رایزنیها، اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران، تضمینهای لازم برای جلوگیری از تکرار درگیری و شرایط بازگشایی تنگه هرمز همچنان از موانع اصلی دستیابی به توافق است.
اطلاعات بیشتر
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش منتشرشده در سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که تا ۱۳ ژوئن همان سال، ذخایر اورانیوم ایران با غنای حداکثر ۶۰ درصد به ۴۴۰.۹ کیلوگرم رسیده بود.
آژانس در همان گزارش تأکید کرد که پس از حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای ایران، امکان انجام بازرسیهای میدانی و راستیآزمایی مستمر ذخایر را نداشته است. به همین دلیل، میزان فعلی این ذخایر و محل نگهداری آنها با همان سطح دقت گذشته مشخص نیست.
این موضوع اهمیت اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم را در مذاکرات احتمالی تهران و واشنگتن افزایش داده است؛ هرچند حل این اختلاف، به گفته عراقچی، باید در چهارچوب یک توافق گستردهتر انجام شود.
لینکهای مرتبط
ترامپ: اجازه حمله با بمب کثیف به آمریکا را نمیدهیم؛ در صورت لزوم دوباره به ایران حمله میکنیم
روایت آمریکا از جنگ ایران زیر سؤال رفت؛ از تهران تا واشنگتن
ترامپ تصمیم حمله دوباره به ایران را به سال ۲۰۲۷ موکول کرد
ترامپ: ایران گزینه بهرهگیری از تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی را در دستور کار دارد
