ذخایر نفت شناور جهان ۸۶ میلیون بشکه افزایش یافت
خلاصه خبر
آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد حجم نفت ذخیره‌شده در نفتکش‌های جهان طی اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۸۶ میلیون بشکه افزایش یافته و به بالاترین سطح از ژانویه رسیده است.
مجموع ذخایر مشاهده‌شده نفت جهان در همین ماه ۵۲ میلیون بشکه افزایش یافت؛ نخستین رشد از ژوئن امسال.
عرضه جهانی نفت با افزایش روزانه ۲.۳ میلیون بشکه‌ای به ۱۰۵.۴ میلیون بشکه رسید و برای نخستین بار از آغاز جنگ ایران از تقاضا پیشی گرفت.
تولید روزانه نفت ایران با کاهش ۸۰ هزار بشکه‌ای نسبت به سپتامبر، به یک میلیون و ۸۶۰ هزار بشکه رسید.
افزایش صادرات نفت از کشورهای خلیج فارس و بازگشت بخشی از ظرفیت تولید منطقه، پس از ماه‌ها اختلال ناشی از جنگ، معادلات بازار جهانی انرژی را تغییر داده است. گزارش تازه آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد عرضه نفت در اکتبر از تقاضای جهانی پیشی گرفته، هرچند ذخایر نفتی در خشکی همچنان در سطح پایینی قرار دارند.
بازگشت مازاد عرضه به بازار جهانی نفت
بر اساس گزارش ماه نوامبر آژانس بین‌المللی انرژی، عرضه جهانی نفت در اکتبر با افزایش روزانه ۲.۳ میلیون بشکه‌ای به ۱۰۵.۴ میلیون بشکه رسید. این افزایش پس از رشد سه میلیون بشکه‌ای عرضه در سپتامبر ثبت شده است.
به این ترتیب، برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران، میزان عرضه جهانی نفت از تقاضا پیشی گرفت. برآورد آژانس نشان می‌دهد عرضه در سه‌ماهه پایانی سال نیز بالاتر از میزان مصرف باقی خواهد ماند.
افزایش صادرات کشورهای خلیج فارس، به‌ویژه عربستان سعودی و عراق، از عوامل اصلی تغییر وضعیت بازار بوده است. بخشی از جریان انتقال نفت از تنگه هرمز نیز با استفاده از مسیرهای جایگزین و خطوط لوله صادراتی از سر گرفته شده است.
بر اساس گزارش آژانس، صادرات نفت خلیج فارس، بدون احتساب عمان، در اکتبر به حدود ۱۸.۴ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که همچنان ۲۶ درصد پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.
نفتکش‌ها به محل نگهداری حجم بیشتری از نفت تبدیل شدند
یکی از مهم‌ترین شاخص‌های گزارش جدید، افزایش ۸۶ میلیون بشکه‌ای حجم نفت ذخیره‌شده در نفتکش‌هاست.
منظور از «نفت روی آب» یا Oil on Water، نفتی است که در نفتکش‌ها قرار دارد و هنوز به مقصد نهایی نرسیده یا تخلیه نشده است. این نفت ممکن است در مسیر صادرات باشد یا به‌دلیل شرایط بازار، محدودیت‌های حمل‌ونقل و تغییر مسیرهای تجاری، برای مدتی روی کشتی‌ها باقی بماند.
آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده حجم این ذخایر در اکتبر به بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است.
در همین ماه، مجموع ذخایر مشاهده‌شده نفت جهان نیز ۵۲ میلیون بشکه افزایش یافت؛ اما این رشد به معنای بهبود کامل وضعیت ذخایر جهانی نیست.
دلیل این تفاوت آن است که ذخایر نفت در خشکی همچنان روند نزولی داشته و در پایین‌ترین سطح خود از دست‌کم سال ۲۰۱۶ قرار دارد. بر اساس گزارش آژانس، ذخایر مشاهده‌شده جهان از آغاز جنگ تاکنون در مجموع ۴۶۲ میلیون بشکه کاهش یافته است.
افزایش تولید اوپک و اوپک‌پلاس
افزایش عرضه جهانی در اکتبر تا حد زیادی تحت تأثیر رشد تولید کشورهای عضو اوپک و متحدان آن‌ها در ائتلاف اوپک‌پلاس بوده است.
طبق آمار آژانس بین‌المللی انرژی، تولید نفت اعضای اوپک در اکتبر با افزایش نزدیک به دو میلیون بشکه در روز نسبت به ماه قبل، به ۲۳.۸۳ میلیون بشکه رسید.
تولید کل ائتلاف اوپک‌پلاس نیز با افزایش حدود دو میلیون بشکه‌ای به ۳۷.۷۲ میلیون بشکه در روز رسید.
عربستان سعودی و عراق از مهم‌ترین عوامل رشد تولید در این دوره بودند. تولید روزانه نفت عربستان از ۸.۹۳ میلیون بشکه در سپتامبر به ۹.۹۹ میلیون بشکه در اکتبر رسید. تولید عراق نیز از ۴.۰۶ میلیون به ۴.۶ میلیون بشکه افزایش یافت.
کاهش تولید نفت ایران ادامه دارد
بر اساس جدول آماری گزارش نوامبر آژانس بین‌المللی انرژی، تولید روزانه نفت ایران در اکتبر به حدود یک میلیون و ۸۶۰ هزار بشکه رسید؛ درحالی‌که این رقم در سپتامبر یک میلیون و ۹۴۰ هزار بشکه بود.
به این ترتیب، تولید نفت ایران در یک ماه حدود ۸۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
ایران در مقایسه با برخی دیگر از تولیدکنندگان منطقه با محدودیت‌های صادراتی و اختلال در مسیرهای انتقال نفت روبه‌رو بوده است. آژانس همچنین محدودیت صادرات نفت ایران را یکی از عوامل مؤثر بر برآورد عرضه جهانی در سال آینده دانسته است.
با این حال، رقم یک میلیون و ۸۶۰ هزار بشکه به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره برابری تولید با مصرف داخلی ایران کافی نیست؛ زیرا بخشی از تولید می‌تواند به مصارف پالایشی و ذخیره‌سازی اختصاص یابد و ارزیابی تراز نفتی به آمار جداگانه صادرات، واردات و مصرف داخلی نیاز دارد.
افزایش عرضه لزوماً به معنای کاهش هزینه انرژی نیست
با وجود افزایش عرضه نفت و کاهش قیمت نفت خام در هفته‌های اخیر، بازار فرآورده‌های نفتی همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو است.
آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داده قیمت نفت خام شاخص دریای شمال از اوج ۱۳۶ دلار در هر بشکه در اوایل اکتبر، حدود ۳۲ درصد کاهش یافته و هنگام تهیه گزارش به حدود ۹۳ دلار رسیده است.
با این حال، قیمت گازوئیل در اروپا در مقایسه با سطح پیش از جنگ همچنان ۷۷ درصد بالاتر است.
یکی از دلایل این وضعیت، اختلال در ظرفیت پالایش و انتقال فرآورده‌های نفتی است. افزایش عرضه نفت خام به‌تنهایی نمی‌تواند کمبود گازوئیل، سوخت هواپیما و سایر فرآورده‌ها را جبران کند؛ زیرا تولید این محصولات به ظرفیت پالایشگاه‌ها و شبکه حمل‌ونقل نیز وابسته است.
اطلاعات بیشتر
آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ با افزایش ۶.۶ میلیون بشکه‌ای در روز به میانگین ۱۰۸.۱ میلیون بشکه برسد.
با این حال، این چشم‌انداز به تداوم صادرات کشورهای منطقه و کاهش اختلال در مسیرهای انتقال نفت وابسته است. حملات به زیرساخت‌های انرژی و نفتکش‌ها، به‌ویژه در محدوده خلیج فارس و تنگه هرمز، همچنان از عوامل اصلی بی‌ثباتی بازار جهانی انرژی محسوب می‌شوند.
در نتیجه، اگرچه افزایش عرضه در اکتبر نشانه‌ای از بازگشت تدریجی بازار به وضعیت مازاد است، کاهش ذخایر نفت در خشکی و ادامه اختلالات منطقه‌ای نشان می‌دهد بازار هنوز به شرایط عادی پیش از جنگ بازنگشته است.
لینکهای مرتبط
بهای نفت در بازارهای جهانی به کمترین نرخ خود طی دو ماه گذشته رسید
کاهش قیمت نفت پس از اظهارات اخیر ترامپ درباره ایران
کاهش سه درصدی قیمت نفت در پی تقویت گمانه‌زنی‌ها از دیپلماسی در قطر
