
خلاصه خبر
قباد طالبانی خواستار تدوین الگوی جدیدی برای حکمرانی و حل ریشهای اختلافات سیاسی در اقلیم کوردستان شد.
او با انتقاد از تمرکز قدرت در حکومت اقلیم کوردستان، خواستار واگذاری اختیارات به استانها و واحدهای اداری شد و تأکید کرد نمیتوان به نام وحدت، وضعیت موجود را ادامه داد.
قباد طالبانی از مسعود بارزانی خواست برای حل اختلافات، شخصاً به دباشان سفر کند و با بافل جلال طالبانی، رئیس اتحادیه میهنی کوردستان، دیدار کند؛ او گفت تاکنون هیچ پیام رسمی برای مذاکره دریافت نکردهاند.
قباد طالبانی نحوه برگزاری نشست اخیر پارلمان را تهدیدی برای نظام پارلمانی دانست و خواستار پایان فعالیت حکومت سرپرست و تشکیل حکومت جدید شد.
اختلافات میان اتحادیه میهنی کوردستان و حزب دموکرات کوردستان اکنون به مناقشهای بر سر ساختار اداره اقلیم کوردستان، نحوه توزیع قدرت و اختیارات نهادهای حکومتی تبدیل شده است. قباد طالبانی در مجمع راهبردی سلیمانیه، حل این بحران را مستلزم بازنگری در الگوی حکمرانی و کنار گذاشتن وحدت ظاهری میان دو حزب دانست.
اختلافات حزبی؛ مسئله حکمرانی و عدالت
قباد طالبانی در نشست خبری خود در حاشیه مجمع راهبردی سلیمانیه گفت ریشه اختلافات اتحادیه میهنی کوردستان و حزب دموکرات کوردستان، به شیوه اداره حکومت و حکمرانی بازمیگردد و در نهایت، مسئله عدالت و برابری در کانون این اختلافات قرار دارد.
او تأکید کرد وجود اختلاف دیدگاه میان دو حزب امری طبیعی است، اما مشکل اصلی آن است که تاکنون چهارچوب مشخصی برای مدیریت این اختلافات ایجاد نشده است.
طالبانی با انتقاد از ادامه وضعیت کنونی گفت: «ما نمیتوانیم به خاطر وحدت دروغین به این وضعیت ادامه دهیم. به وحدت صوری نیاز نداریم؛ باید آب این برکه را به هم بزنیم.»
او همچنین تأکید کرد مشکلات باید بر مبنای سازوکارهای نهادی حل شوند و اداره حکومت با خواست و اراده مردم هماهنگ باشد.
دعوت از مسعود بارزانی برای دیدار مستقیم
قباد طالبانی در پاسخ به پرسشی درباره درخواست مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کوردستان، برای حل اختلافات با اتحادیه میهنی گفت تاکنون هیچ پیام رسمی در این زمینه دریافت نکردهاند.
او معتقد بود اثبات جایگاه برادر بزرگتر از طریق صدور بیانیه و پیام رسانهای امکانپذیر نیست و این موضوع باید با اقدام عملی و ارتباط مستقیم نشان داده شود.
قباد طالبانی با اشاره به رفتار مام جلال طالبانی، رئیسجمهوری پیشین عراق و رهبر فقید اتحادیه میهنی کوردستان، گفت مام جلال در زمان بروز اختلاف میان دو حزب، شخصاً برای دیدار با رئیس حزب دموکرات کوردستان اقدام میکرد و این رفتار را نشانه بزرگی میدانست.
او در ادامه گفت: «دباشان خانه همه است و کاک مسعود میتواند به دباشان بیاید.»
قباد طالبانی همچنین تأکید کرد مسعود بارزانی میتواند شخصاً به دیدار بافل جلال طالبانی، رئیس اتحادیه میهنی، برود و مشکلات را حل کند. او افزود مسئولان حزب دموکرات کوردستان نیز میتوانند مستقیماً با آنان تماس بگیرند.
تمرکز قدرت؛ مانع اصلاح ساختار اداری
قباد طالبانی با اشاره به ساختار اداری منطقه گفت اقلیم کوردستان در عمل با دو نظام اداری مواجه بوده و صرفاً با نامگذاری نمیتوان واقعیت موجود را تغییر داد.
او با طرح این پرسش که آیا اقلیم کوردستان پیش از تشکیل پارلمان واقعاً دارای یک مدیریت واحد بوده است، به وجود ایستهای بازرسی در داخل قلمرو اداری اقلیم کوردستان اشاره کرد و گفت باید چهارچوب مشخصی برای حکمرانی ایجاد شود.
قباد طالبانی تأکید کرد بحث بر سر تقسیم اقلیم کوردستان نیست، بلکه هدف، ایجاد الگویی برای حکمرانی است که بتواند تفاوتهای موجود را در یک چهارچوب مشترک مدیریت کند.
او در این زمینه گفت اربیل متعلق به مردم اربیل، سلیمانیه متعلق به مردم سلیمانیه و دهوک متعلق به مردم دهوک است و اقلیم کوردستان نیز به همه مردم اقلیم کوردستان تعلق دارد.
قباد طالبانی همچنین گفت برخورداری یک حزب از قدرت در منطقهای مشخص، به معنای مالکیت آن منطقه نیست و هیچ حزبی نمیتواند صرفاً به دلیل در اختیار داشتن قدرت، آن منطقه را مطابق خواست خود اداره کند.
او با انتقاد از تمرکز قدرت در حکومت اقلیم کوردستان گفت اتحادیه میهنی کوردستان در بغداد خواستار تمرکززدایی و واگذاری اختیارات است، اما همین مطالبه در داخل اقلیم کوردستان رعایت نمیشود.
به گفته قباد طالبانی، در حالی که یکی از مهمترین اختلافات اقلیم کوردستان با بغداد بر سر واگذاری و توزیع قدرت است، در داخل اقلیم کوردستان ساختاری متمرکز وجود دارد که استانها و مدیریتهای مستقل را با مشکلات ناشی از انباشت اختیارات در دست شمار محدودی از مسئولان مواجه کرده است.
او تأکید کرد اداره اقلیم کوردستان با ساختار متمرکز امکانپذیر نیست و اختیارات باید به واحدهای اداری واگذار شود تا این واحدها براساس نیازهای خود تصمیمگیری کنند. به گفته او، این ضرورت درباره استانهای اربیل و دهوک نیز صدق میکند.
اختلافات پارلمانی و تهدید اعتماد عمومی
قباد طالبانی در بخش دیگری از سخنانش به اختلافات دو حزب در پارلمان اشاره کرد و گفت اتحادیه میهنی کوردستان در نشست اخیر پارلمان که به گفته او به شکلی غیرقانونی برگزار شده بود، شرکت نکرده است.
با این حال، او تأکید کرد اتحادیه میهنی کوردستان درهای گفتوگو را نبسته و همچنان معتقد است میتوان چهارچوبی برای همکاری و حل اختلافات پیدا کرد.
قباد طالبانی گفت قرار بود نشست مهمی میان طرفین برگزار شود و حتی میز ناهار در خانه آنان برای این دیدار آماده شده بود، اما نشست برهم خورد.
او همچنین درباره حضور شماری از نمایندگان و اعضای فراکسیون حزب دموکرات کوردستان در نشست پارلمان، بدون هماهنگی با تصمیم حزبشان، گفت آنچه در پارلمان اتفاق افتاده بزرگترین تهدید برای نظام پارلمانی است و میتواند اعتماد مردم و رأیدهندگان به این نهاد را در آینده کاهش دهد.
خروج از حکومت سرپرست؛ احتمال اقدامات بعدی
قباد طالبانی با اشاره به ادامه فعالیت حکومت سرپرست گفت این حکومت حدود دو سال است بهصورت سرپرستی اداره میشود و با وجود محدودیتهای موجود، فعالیت آن ادامه یافته است.
او معتقد است زمان پایان دادن به این وضعیت و تشکیل حکومت جدید فرارسیده است.
قباد طالبانی با اشاره به تصمیم شورای رهبری اتحادیه میهنی کوردستان گفت این حزب در گام نخست از دولت سرپرست خارج شده است و اگر حزب دموکرات کوردستان اقدامات تنشزای بیشتری انجام دهد، اتحادیه میهنی کوردستان نیز گامهای دیگری برخواهد داشت.
او در عین حال تأکید کرد خروج از حکومت سرپرست با بازگشت به نظام دو اداره و دو ساختار حکومتی متفاوت است و نباید این دو موضوع با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
اختلافات سیاسی نباید فعالیت حکومت را مختل کند
قباد طالبانی برای توضیح پیامدهای اختلافات حزبی بر عملکرد حکومت، به تجربه کابینه هشتم اشاره کرد و گفت در آن دوره، ناراحتی رئیس حزب دموکرات کوردستان از او بر روند فعالیتهای حکومت تأثیر گذاشته بود.
او تأکید کرد اختلافات سیاسی نباید به توقف فعالیت وزیران، مدیران کل، روند انتصابها، ارتقای مقامها و صدور فرمانهای حکومتی منجر شود.
به گفته قباد طالبانی، در دوره فعالیت حکومت سرپرست نیز باید سازوکاری ایجاد شود تا اختلافات سیاسی در آینده نتوانند روند اداره امور حکومت را مختل کنند.
حمایت از ضرورت حل مشکلات داخلی اقلیم کوردستان
قباد طالبانی در بخش دیگری از سخنانش درباره وضعیت سیاسی اقلیم کوردستان و روابط آن با بغداد، از اظهارات تام باراک، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور عراق و سوریه و سفیر آمریکا در ترکیه، درباره ضرورت حل اختلافات داخلی اقلیم کوردستان حمایت کرد.
باراک در سخنانی در نشست ابتکار عراق در اندیشکده چتمهاوس در لندن، از رهبران کورد خواسته بود اختلافات خود را حل کنند و تأکید کرده بود این مسئله باید از سوی خود طرفهای عراقی حلوفصل شود.
قباد طالبانی با اعلام موافقت با این موضع گفت حکومت اقلیم کوردستان باید مشکلات داخلی خود را حل کند.
او در همین زمینه پرسید: «تا چه زمانی آمریکا یا طرف دیگری باید ما را با یکدیگر هماهنگ کند؟»
طالبانی تأکید کرد اقلیم کوردستان به اصلاح ساختار اداری و حکمرانی نیاز دارد و باید خود برای عبور از بحران اقدام کند.
اطلاعات بیشتر
مجمع راهبردی سلیمانیه در روزهای ۱۲ و ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ در سلیمانیه برگزار شد. این رویداد با حمایت قباد طالبانی و زیر نظر ریاستجمهوری عراق برگزار شد و براساس اعلام رسانههای برگزارکننده، ۷۳ شخصیت و مقام عراقی و بینالمللی در آن حضور داشتند.
موضوعات اصلی مجمع شامل تحولات راهبردی خاورمیانه، امنیت منطقهای و بینالمللی، توسعه اقتصادی، فرصتهای سرمایهگذاری، دیپلماسی و تقویت روابط بینالمللی بود.
لینکهای مرتبط
نزار آمیدی: گفتوگو تنها راه جلوگیری از تشدید بحرانهای منطقهای است
قباد طالبانی در مجمع راهبردی سلیمانیه: آمریکا و ایران خواهان توافق هستند
سلیمانیه میزبان اندیشمندان، دیپلماتها و تصمیمگیرندگان جهان شد
