
خلاصه خبر
سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) روز دوشنبه ۹ نوامبر در شهر آنتالیای ترکیه آغاز شد و تا ۲۰ نوامبر ادامه خواهد داشت.
سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد میانگین دمای جهانی در فاصله ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۱.۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی بوده است.
آمریکا برای دومین سال متوالی هیئت رسمی دولت فدرال را به اجلاس اعزام نکرده است؛ با این حال، نمایندگان کنگره و مقامهای ایالتی و محلی این کشور در نشست حضور دارند.
تأمین مالی اقلیمی، کاهش انتشار گازهای گلخانهای و حمایت از کشورهای آسیبپذیر از مهمترین محورهای مذاکرات است.
نمایندگان کشورهای جهان مذاکرات تازهای را برای مقابله با تغییرات اقلیمی آغاز کردهاند؛ مذاکراتی که در سایه ثبت رکوردهای تازه دمایی، افزایش مخاطرات آبوهوایی و اختلاف بر سر تأمین هزینههای مقابله با بحران اقلیم برگزار میشود.
آنتالیا میزبان دو هفته مذاکرات اقلیمی
سیویکمین کنفرانس اعضای کنوانسیون چهارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، روز دوشنبه ۹ نوامبر در شهر آنتالیا آغاز شد. این اجلاس تا ۲۰ نوامبر ادامه خواهد داشت و نمایندگان دولتها، سازمانهای بینالمللی، نهادهای علمی و فعالان محیط زیست در آن درباره راهکارهای مقابله با بحران اقلیمی گفتوگو میکنند.
بر اساس برنامه رسمی، ۱۹۷ طرف عضو کنوانسیون در این نشست حضور دارند. کاهش انتشار گازهای گلخانهای، تأمین منابع مالی برای کشورهای آسیبپذیر، سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی و توسعه انرژیهای پاک از مهمترین موضوعات دستور کار اجلاس است.
ترکیه میزبانی و ریاست COP31 را بر عهده دارد و مراد کوروم، وزیر محیط زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی این کشور، رئیس اجلاس است. در چهارچوب توافق ترکیه و استرالیا برای تقسیم مسئولیتها، کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی و انرژی استرالیا، ریاست مذاکرات رسمی را بر عهده دارد.
این تقسیم مسئولیت پس از توافق دو کشور در اجلاس سال گذشته تغییرات اقلیمی در برزیل شکل گرفت.
هشدار سازمان جهانی هواشناسی درباره رکوردهای دمایی
همزمان با آغاز اجلاس، سازمان جهانی هواشناسی گزارش تازه خود درباره وضعیت اقلیم جهان در سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد.
بر اساس این گزارش، میانگین دمای جهانی در فاصله ژانویه تا سپتامبر امسال حدود ۱.۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین دوره پیشاصنعتی، یعنی سالهای ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰، بوده است.
این سازمان اعلام کرد ۱۲ سال گذشته، یعنی از ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶، گرمترین سالهای ثبتشده در تاریخ اندازهگیریهای هواشناسی بودهاند. همچنین چهار سال اخیر در صدر فهرست گرمترین سالهای ثبتشده قرار دارند.
سازمان جهانی هواشناسی هشدار داده است که تقویت پدیده النینو میتواند دمای جهانی را در ماههای آینده افزایش دهد و خطر موجهای گرما، خشکسالی و بارندگیهای شدید را تا سال ۲۰۲۷ تشدید کند.
بر اساس همین گزارش، دمای اقیانوسها و سطح متوسط آب دریاها نیز به رکوردهای تازهای رسیده است.
غیبت دولت آمریکا در کنار حضور نمایندگان این کشور
یکی از تحولات سیاسی اجلاس امسال، غیبت هیئت رسمی دولت فدرال آمریکا است. دولت دونالد ترامپ برای دومین سال متوالی نماینده رسمی به مذاکرات اقلیمی سازمان ملل اعزام نکرده است.
با این حال، این غیبت به معنای کنار ماندن کامل آمریکا از اجلاس نیست. شماری از نمایندگان کنگره، فرمانداران، شهرداران، مقامهای ایالتی و محلی، دانشمندان و فعالان محیط زیست آمریکایی در آنتالیا حضور دارند.
دونالد ترامپ پیشتر سیاستهای اقلیمی بینالمللی را مورد انتقاد قرار داده و بر افزایش تولید سوختهای فسیلی تأکید کرده است.
نبود نمایندگی رسمی دولت فدرال آمریکا، با توجه به جایگاه این کشور در اقتصاد جهانی و انتشار گازهای گلخانهای، یکی از موضوعات مهم در ارزیابی چشمانداز همکاریهای بینالمللی در این اجلاس است.
تأمین مالی؛ محور اختلاف کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه
تأمین مالی اقلیمی از مهمترین موضوعات مورد اختلاف در مذاکرات آنتالیاست.
کشورهای در حال توسعه خواهان افزایش حمایت مالی و فنی اقتصادهای بزرگ برای مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی هستند. این کشورها تأکید دارند که با وجود سهم کمتر در انتشار تاریخی گازهای گلخانهای، بخش قابلتوجهی از خسارتهای ناشی از خشکسالی، سیل، افزایش سطح آب دریاها و موجهای گرما را متحمل میشوند.
در مقابل، کشورهای توسعهیافته بر ضرورت مشارکت گستردهتر اقتصادهای بزرگ در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و اجرای تعهدات اقلیمی تأکید دارند.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش انتشار متان و افزایش توان مقابله با بلایای طبیعی نیز از دیگر محورهای مورد توجه در این دوره از مذاکرات است.
اطلاعات بیشتر
توافق پاریس در سال ۲۰۱۵ با هدف محدود کردن افزایش میانگین دمای جهانی به کمتر از دو درجه سانتیگراد و تلاش برای مهار آن در سطح ۱.۵ درجه نسبت به دوران پیشاصنعتی تصویب شد.
با وجود این توافق، گزارشهای علمی همچنان از فاصله قابلتوجه میان تعهدات دولتها و اقدامات عملی موردنیاز برای دستیابی به اهداف اقلیمی حکایت دارند.
قرار است نشست سران کشورها در چهارچوب اجلاس آنتالیا روزهای ۱۱ و ۱۲ نوامبر برگزار شود. میزان پیشرفت در مذاکرات تأمین مالی، کاهش انتشار آلایندهها و اجرای تعهدات پیشین، از معیارهای اصلی ارزیابی نتایج COP31 خواهد بود.