عاج فیل ۷۰۰ هزار ساله، راز زیستگاه انسان‌های اولیه را فاش کرد
خلاصه خبر
بررسی دندان و بقایای عاج یک فیل باستانی، اطلاعات تازه‌ای درباره محیط زیست منطقه‌ای در حدود ۷۰۰ هزار سال پیش آشکار کرده است.
این بقایا در محوطه باستان‌شناختی گشر بنوت یعقوب در شمال اسرائیل، در کنار ابزارهای سنگی انسان‌های اولیه به دست آمده‌اند.
بررسی‌های علمی از وجود جنگل‌ها، علفزارها، رودخانه‌ها و تالاب‌ها در این منطقه حکایت دارد.
پژوهشگران می‌گویند دسترسی به آب و منابع طبیعی، این منطقه را به زیستگاهی مهم برای جانوران بزرگ و گروه‌های انسانی اولیه تبدیل کرده بود.
یک دندان متعلق به فیلی غول‌پیکر که حدود ۷۰۰ هزار سال پیش زندگی می‌کرده، به پژوهشگران امکان داده است تصویری دقیق‌تر از محیط زیست و شرایط زندگی در یکی از دوره‌های مهم پیشاتاریخ بازسازی کنند؛ دوره‌ای که انسان‌های اولیه در کنار جانوران عظیم‌الجثه در منطقه شام زندگی می‌کردند.
دندانی با اطلاعاتی از ۷۰۰ هزار سال پیش
به گزارش ساینس‌دیلی، پژوهشگران بقایای دندان آسیای بزرگ و قطعاتی از عاج یک فیل باستانی را در محوطه باستان‌شناختی «گشر بنوت یعقوب» در شمال اسرائیل بررسی کرده‌اند.
این بقایا متعلق به گونه‌ای با نام علمی «Palaeoloxodon antiquus» است که به فیل راست‌عاج معروف بوده و از بزرگ‌ترین پستانداران خشکی‌زی دوران پلیستوسن به شمار می‌رفت.
این محوطه پیش‌تر محل ساخت ابزارهای سنگی به دست انسان‌های اولیه بوده است. بقایای فیل نیز در کنار تبرهای دستی و ابزارهای شکافنده سنگی از جنس بازالت کشف شده‌اند.
جنگل‌ها و تالاب‌ها؛ تصویری از محیط زیست باستانی
گروه پژوهشی به سرپرستی هانا فارل، پژوهشگر دانشگاه حیفا، برای بررسی این بقایا از روش‌هایی مانند تصویربرداری سی‌تی، بازسازی سه‌بعدی، مطالعه آثار فرسایش دندان و تحلیل ترکیبات ایزوتوپی استفاده کرده است.
نتایج نشان می‌دهد این فیل از ترکیبی از گیاهان مناطق جنگلی و پوشش گیاهی حاشیه رودخانه‌ها تغذیه می‌کرده است.
همچنین بررسی گرده‌های گیاهی موجود در رسوبات زیر دندان، شواهدی از حضور درختان مدیترانه‌ای، علفزارها، گیاهان حاشیه رودخانه و گونه‌های آبزی را آشکار کرده است.
ترکیب این شواهد نشان می‌دهد منطقه در آن دوره از منابع آبی و پوشش گیاهی متنوعی برخوردار بوده و محیط مناسبی برای زندگی جانوران بزرگ فراهم می‌کرده است.
ارتباط با مسیر مهاجرت انسان‌های اولیه
اهمیت این پژوهش به شناخت زیستگاه یک جانور منقرض‌شده محدود نمی‌شود. محوطه گشر بنوت یعقوب در مسیر طبیعی موسوم به «کریدور شام» قرار دارد؛ گذرگاهی جغرافیایی که آفریقا را به اوراسیا متصل می‌کند و در جابه‌جایی جمعیت‌های انسانی و جانوری در دوران پیشاتاریخ اهمیت داشته است.
وجود ابزارهای سنگی متعلق به سنت آشولی در کنار بقایای فیل، نشان‌دهنده حضور انسان‌های ابزارساز در این محوطه است. سنت آشولی یکی از قدیمی‌ترین فناوری‌های شناخته‌شده ساخت ابزارهای سنگی در تاریخ بشر محسوب می‌شود.
پژوهشگران معتقدند دسترسی به آب، پوشش گیاهی و منابع غذایی، شرایط مناسبی برای بقا و جابه‌جایی گروه‌های انسانی و جانوری در این منطقه فراهم کرده بود.
اطلاعات بیشتر
این پژوهش با همکاری متخصصانی از دانشگاه حیفا و دانشگاه تل‌آویو انجام شده است. گونن شارون، باستان‌شناس دانشگاه تل‌حای، مسئولیت کاوش‌های این محوطه را بر عهده داشته است. متخصصان ایزوتوپ‌ها، باستان‌جانورشناسی و گرده‌شناسی نیز در بررسی بقایا و بازسازی محیط زیست باستانی مشارکت کرده‌اند.
این یافته‌ها به شناخت بهتر شرایط اقلیمی و زیست‌محیطی منطقه شام در دوران پلیستوسن و نقش منابع طبیعی در بقای جمعیت‌های انسانی اولیه کمک می‌کند.
