
خلاصه خبر
دولت ایران در بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ بر افزایش درآمدهای مالیاتی و کاهش وابستگی به منابع ناپایدار تأکید کرده است.
این بخشنامه همزمان خواستار جلوگیری از افزایش فشار مالیاتی بر فعالیتهای مولد و بنگاههای آسیبدیده از جنگ شده است.
احتمال کاهش شدید یا توقف درآمدهای نفتی، تأمین منابع بودجه سال آینده را با چالش مواجه کرده است.
کارشناسان اقتصادی درباره پیامدهای افزایش مالیات، استقراض و کسری بودجه بر تولید و تورم هشدار دادهاند.
دولت ایران در شرایطی به دنبال افزایش درآمدهای مالیاتی برای تأمین بودجه سال ۱۴۰۶ است که حفظ ظرفیت تولید و جلوگیری از فشار بیشتر بر بنگاههای اقتصادی نیز در دستور کار قرار دارد. این دو هدف در حالی مطرح شدهاند که چشمانداز درآمدهای نفتی کشور همچنان با ابهام روبهرو است.
بدنه خبر
افزایش درآمد مالیاتی بدون فشار بر تولید
بر اساس بخشنامه تهیه و تنظیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ که در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ ابلاغ شده، دولت ایران افزایش درآمدهای مالیاتی را از طریق گسترش پایههای مالیاتی، مقابله با فرار و اجتناب مالیاتی و بازنگری در معافیتهای غیرضروری دنبال میکند.
در همین بخشنامه تأکید شده است که افزایش درآمدهای مالیاتی نباید با تحمیل فشار بیشتر بر فعالیتهای مولد و بنگاههای آسیبدیده از جنگ همراه باشد.
دولت همچنین حفظ ظرفیت تولید، حمایت از اشتغال و بازسازی واحدهای اقتصادی آسیبدیده را از اولویتهای سیاستگذاری بودجهای سال آینده اعلام کرده است.
این رویکرد نشان میدهد که افزایش درآمدهای مالیاتی در برنامه بودجهای دولت مطرح است، اما چگونگی تحقق آن و جلوگیری از آسیب به فعالیتهای اقتصادی نیز از مسائل مورد توجه در تدوین لایحه خواهد بود.
درآمدهای نفتی؛ متغیر تعیینکننده بودجه سال آینده
یکی از مهمترین چالشهای بودجه ۱۴۰۶، نامشخص بودن میزان تحقق درآمدهای نفتی ایران است.
محمد قاسمی، معاون هماهنگی برنامه و بودجه سازمان برنامه و بودجه ایران، ۱۸ آبان اعلام کرد که دولت برای تدوین بودجه سال آینده باید سناریوی صفر شدن درآمدهای نفتی را نیز در نظر بگیرد.
به گفته او، کاهش منابع درآمدی و افزایش هزینهها، شرایط بودجهریزی را دشوار کرده و دولت باید منابعی مانند درآمدهای مالیاتی، گمرکی و انتشار اوراق بدهی را در سناریوهای مختلف بررسی کند.
قاسمی همچنین بر ضرورت جلوگیری از تحمیل فشار غیرمنطقی به بنگاههای اقتصادی و حفظ ظرفیت تولید داخلی تأکید کرده است.
هشدار درباره پیامدهای افزایش مالیات
در همین زمینه، بایزید مردوخی، کارشناس اقتصادی و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، در گفتوگو با اقتصادنیوز نسبت به افزایش فشار مالیاتی بر تولیدکنندگان هشدار داده است.
او با اشاره به شرایط دشوار فعالیت بنگاههای اقتصادی گفته است: «افزایش مالیات در این شرایط میتواند فشار بیشتری به تولید وارد کند.»
مردوخی همچنین معتقد است درآمدهای مالیاتی و نفتی در شرایط فعلی از قابلیت اتکای کافی برخوردار نیستند و تنظیم بودجه بدون منابع درآمدی مطمئن میتواند پیامدهای تورمی داشته باشد.
روزنامه اعتماد نیز در گزارشی درباره بودجه سال آینده ایران، افزایش فشار مالیاتی بر بنگاههای دارای مشکلات نقدینگی و کاهش تقاضا را عاملی دانسته که ممکن است به کاهش تولید و سرمایهگذاری منجر شود.
اصلاح هزینههای دولت در کنار افزایش درآمدها
در کنار افزایش درآمدهای مالیاتی، بازنگری در هزینههای دولت نیز به یکی از محورهای اصلی بحث درباره بودجه ۱۴۰۶ تبدیل شده است.
روزنامه اعتماد در گزارش خود، بازنگری در هزینههای کماثر، شفافسازی تعهدات مالی دولت، تعیین تکلیف دستگاههای موازی و اصلاح حمایتهای ناکارآمد را از ضرورتهای بودجهریزی سال آینده عنوان کرده است.
این گزارش تأکید میکند که جایگزین کردن درآمدهای نفتی با مالیات و استقراض، بدون اصلاح ساختار هزینههای دولت، لزوماً به کاهش مشکلات مالی منجر نخواهد شد.
از سوی دیگر، استفاده گسترده از منابع بانکی و تأمین پولی کسری بودجه میتواند فشار تورمی ایجاد کند؛ موضوعی که در صورت تحقق، آثار آن به قدرت خرید خانوارها و هزینه فعالیت بنگاههای اقتصادی منتقل خواهد شد.
اطلاعات بیشتر
بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ ایران علاوه بر افزایش درآمدهای مالیاتی، بر صرفهجویی در هزینههای جاری دولت و شرکتهای دولتی، اولویتبندی طرحهای عمرانی و استفاده اقتصادی از داراییهای مازاد دولت نیز تأکید دارد.
بنابراین، سیاست مالی سال آینده ایران صرفاً بر افزایش درآمدهای مالیاتی متمرکز نیست و اصلاح هزینهها و استفاده از منابع جایگزین نفت نیز بخشی از برنامه اعلامشده دولت برای مواجهه با محدودیتهای مالی است.
لینکهای مرتبط
پزشکیان: بحران «نه جنگ، نه صلح» معیشت مردم را فلج کرده است؛ باید تکلیف مشخص شود
بحران اقتصادی ایران؛ تورم به بالاترین سطح خود پس از جنگ جهانی دوم رسید
