گزارش از هم‌زمانی فعالیت ماهواره‌های روسیه با حملات به عربستان
خلاصه خبر
بررسی یک شرکت اطلاعات مکانی از ۴۰ حمله موشکی و پهپادی به عربستان، از هم‌زمانی فعالیت ماهواره‌های روسی با این حملات حکایت دارد.
حملات به سه ایستگاه پمپاژ خط لوله نفت شرق به غرب عربستان و پایگاه هوایی ملک فهد، از جمله موارد بررسی‌شده هستند.
مقام‌های سعودی و منابع مطلع می‌گویند اطلاعات ماهواره‌ای روسیه و برخی قابلیت‌های چینی ممکن است در شناسایی اهداف نقش داشته باشند.
شرکت بررسی‌کننده تأکید کرده است که انتقال مستقیم داده‌های ماهواره‌ای به مهاجمان را رهگیری نکرده است.
گزارش تحقیقی آسوشیتدپرس از احتمال استفاده حوثی‌های یمن و گروه‌های مسلح در عراق از اطلاعات ماهواره‌ای روسیه برای هدف‌گیری زیرساخت‌های نفتی و نظامی عربستان خبر می‌دهد. یافته‌های این گزارش بر بررسی مسیر ماهواره‌ها و اظهارات مقام‌ها و منابع مطلع استوار است، اما انتقال مستقیم اطلاعات به مهاجمان به‌طور مستقل تأیید نشده است.
فعالیت ماهواره‌ها پیش از حملات افزایش یافت
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، شرکت اطلاعات مکانی «اورورا جئوسیگنال اینتلیجنس» مستقر در ژنو، ۴۰ حمله موشکی و پهپادی منتسب به حوثی‌های یمن و گروه‌های مسلح در عراق را از اول ژوئیه تا ۱۹ اکتبر بررسی کرده است.
نواف عبید، بنیان‌گذار این شرکت، گفته است بررسی مسیر ماهواره‌ها نشان می‌دهد ماهواره‌های دولتی و نظامی روسیه در تمام موارد بررسی‌شده، در روزهای پیش و پس از حملات بر فراز مناطق هدف فعالیت داشته‌اند.
به گفته نواف عبید، این شرکت ۷۲ ماهواره شناسایی روسیه را از میان بیش از ۱۱ هزار فضاپیمای در حال گردش به دور زمین شناسایی و مسیر حرکت آن‌ها را با تحولات نظامی روی زمین مقایسه کرده است.
با این حال، شرکت اورورا انتقال مستقیم داده‌های ماهواره‌ای به ایران یا گروه‌های مهاجم را رهگیری نکرده است. بنابراین، هم‌زمانی فعالیت ماهواره‌ها با حملات، به‌تنهایی انتقال اطلاعات یا مشارکت مستقیم روسیه در اجرای آن‌ها را اثبات نمی‌کند.
خط لوله نفت و پایگاه هوایی در میان اهداف
یکی از حملات بررسی‌شده، حمله پهپادی ۱۰ سپتامبر به سه ایستگاه پمپاژ خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان بود. این حمله که از خاک عراق انجام شد، جریان انتقال نفت را مختل کرد.
این خط لوله حدود یک‌هزار و ۲۰۰ کیلومتر طول دارد و نفت مناطق شرقی عربستان را به ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند. این مسیر در شرایط اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز اهمیت بیشتری برای صادرات نفت عربستان پیدا کرده است.
به گفته نواف عبید، شرکت اورورا از ماه ژوئیه فعالیت ۱۱ ماهواره روسی از مجموعه «کاسموس ۲۶۰۰» را بر فراز بخش‌هایی از این خط لوله مشاهده کرده بود. عبور این ماهواره‌ها در هفته‌های منتهی به حمله و در ساعات پیرامون آن افزایش یافت.
حدود یک هفته بعد، پایگاه هوایی ملک فهد در شهر طائف عربستان نیز هدف چند پرتابه قرار گرفت. بر اساس اعلام وزارت دفاع ایتالیا، در این حمله آشیانه‌های پایگاه آسیب دیدند و یک فروند جنگنده یوروفایتر تایفون متعلق به نیروی هوایی ایتالیا خسارت دید.
شرکت اورورا اعلام کرده است که در بازه ۷۲ ساعته پیش و پس از این دو حمله، شمار ماهواره‌های روسی بر فراز مناطق هدف در مقایسه با ماه ژوئیه حدود ۵۰ درصد افزایش یافته بود.
نواف عبید، اصابت دقیق به جنگنده ایتالیایی را نشانه‌ای از برخورداری مهاجمان از پشتیبانی اطلاعاتی پیشرفته دانسته است. این ارزیابی، نظر اوست و به‌تنهایی نحوه دسترسی مهاجمان به اطلاعات هدف‌گیری را مشخص نمی‌کند.
ادعاها درباره نقش روسیه و چین
رائد کریملی، معاون وزیر خارجه عربستان در امور دیپلماسی عمومی، گفته است ایران و حوثی‌ها اطلاعاتی را از «عناصری در روسیه و چین و گاهی حتی از بخش‌های تجاری» دریافت می‌کنند. به گفته او، ریاض این موضوع را به‌طور منظم با مسکو و پکن مطرح می‌کند.
یک مقام ارشد حوثی نیز به آسوشیتدپرس گفته است مشاوران ایرانی حاضر در یمن، داده‌های مبتنی بر اطلاعات ماهواره‌ای روسیه را برای کمک به هدف‌گیری در اختیار نیروهای این گروه قرار می‌دهند. این مقام به دلیل محرمانه بودن موضوع، نخواسته است نامش فاش شود.
یک مقام مطلع از تحقیقات عربستان هم مدعی شده است که اطلاعات ماهواره‌ای روسیه در حملات ماه مارس به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان نقش داشته است؛ حمله‌ای که به یک هواپیمای شناسایی آمریکایی آسیب جدی وارد کرد. به گفته این مقام، یک واحد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در مجموعه سفارت ایالات متحده در ریاض نیز هدف حمله قرار گرفته بود.
بر اساس همین گزارش، در تحقیقات عربستان قطعات ساخت روسیه و چین در موشک‌ها و پهپادهای مورد استفاده حوثی‌ها شناسایی شده‌اند. با این حال، منشأ ساخت قطعات به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که دولت‌های سازنده از کاربرد نهایی تجهیزات آگاه بوده‌اند یا در حملات مشارکت مستقیم داشته‌اند.
مقام‌های روسیه تا زمان انتشار گزارش به پرسش‌های آسوشیتدپرس درباره این ادعاها و یافته‌های شرکت اورورا پاسخ فوری نداده بودند.
رد فعالیت ماهواره‌ها در عملیات داخل یمن
به گفته نواف عبید و یک مقام ارشد حوثی، الگوی فعالیت ماهواره‌های روسی تنها به حملات علیه عربستان محدود نبوده و در ارتباط با برخی عملیات داخل یمن نیز مشاهده شده است.
شرکت اورورا از جمله به فعالیت ماهواره‌ها در ارتباط با حمله ۱۵ اکتبر به کاخ ریاست‌جمهوری در عدن و یک مرکز فرماندهی نزدیک آن اشاره کرده است. این شرکت همچنین الگویی مشابه را پیش از حمله به مرکز جذب نیروهای دولتی یمن در استان شبوه شناسایی کرده است؛ حمله‌ای که به گفته نواف عبید، ۷۵ نیروی تازه‌استخدام‌شده در آن کشته شدند.
مزاحم السلوم، تحلیلگر امنیتی، گفته است مشاوران ایرانی از اطلاعات ماهواره‌های شناسایی روسیه برای تهیه فهرست اهداف و ارائه اطلاعات عملیاتی استفاده می‌کنند.
یک مقام ارشد حوثی نیز گفته است ایران تجهیزات پیشرفته‌تری، از جمله سامانه‌های هدایت پهپاد و فناوری‌هایی برای کمک به موشک‌ها در عبور از پدافند هوایی، در اختیار این گروه قرار داده است. به گفته او، این تجهیزات در ایران ساخته شده‌اند، از بازارهای تجاری تهیه شده‌اند یا از سوی روسیه و چین در اختیار این گروه قرار گرفته‌اند. این ادعاها به‌طور مستقل در گزارش تأیید نشده‌اند.
لینکهای مرتبط
تداوم حملات موشکی حوثی‌ها؛ شنیده شدن چند صدای انفجار در ریاض هم‌زمان با بازگشایی فرودگاه ملک خالد
عربستان هشدار تخلیه تأسیسات نفتی صنعا را صادر کرد
