
خلاصه خبر
وزارت کشور سوریه از بازداشت رواد زیدان، سرتیپ سابق ارتش حکومت بشار اسد و رئیس پیشین ستاد لشکر ۳۰، به اتهام طراحی و فرماندهی کمین العتیبه در سال ۲۰۱۴ خبر داد.
این عملیات در ۲۶ فوریه ۲۰۱۴ در غوطه شرقی رخ داد و به گفته وزیر کشور سوریه، بیش از ۱۵۰ کشته بر جای گذاشت.
در سپتامبر ۲۰۲۵، یک گور دستهجمعی در منطقه العتیبه کشف شد و بقایای انسانی منتسب به قربانیان این حادثه از محل جمعآوری شد.
وزیر کشور سوریه اعلام کرده است که بررسی اسناد و آرشیوهای حکومت پیشین در شناسایی افراد مظنون به طراحی و اجرای این عملیات نقش داشته است.
بازداشت یکی از فرماندهان نظامی حکومت بشار اسد در ارتباط با کشتار العتیبه، بار دیگر موضوع پاسخگویی مقامهای نظامی حکومت پیشین سوریه در قبال حوادث خونین جنگ داخلی و سرنوشت قربانیان ناپدیدشده را مطرح کرده است.
بازداشت فرمانده سابق ارتش اسد
انس خطاب، وزیر کشور سوریه، پنجشنبه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد نیروهای امنیتی این کشور رواد زیدان، سرتیپ سابق ارتش حکومت بشار اسد و رئیس پیشین ستاد لشکر ۳۰، را بازداشت کردهاند.
به گفته انس خطاب، رواد زیدان طراح و فرمانده کمین العتیبه بوده و دستور اجرای این عملیات را صادر کرده است.
وزارت کشور سوریه همچنین اعلام کرده است که تحقیقات نیروهای امنیت داخلی، ارتباط زیدان با چندین عملیات نظامی دیگر علیه مناطق مختلف این کشور در جریان جنگ را نشان داده است.
وزیر کشور سوریه روز جمعه ۲۰ نوامبر، یک روز پس از اعلام بازداشت، به محل وقوع کشتار العتیبه رفت و با خانوادههای قربانیان دیدار کرد. او در این دیدار گفت افرادی که در ارتکاب جنایت علیه مردم سوریه نقش داشتهاند، با پیگرد قانونی روبهرو خواهند شد.
انس خطاب همچنین اعلام کرد بررسی آرشیوها و اسناد رسمی بهجامانده از حکومت پیشین، در کنار اطلاعاتی که پیشتر جمعآوری شده بود، به شناسایی رواد زیدان بهعنوان فرد مظنون به طراحی عملیات و نیز افسر مسئول بمبگذاری در محل کمین کمک کرده است.
کمین العتیبه؛ عملیات مرگبار در غوطه شرقی
کمین العتیبه در ۲۶ فوریه ۲۰۱۴، در شرایطی رخ داد که غوطه شرقی در حومه دمشق تحت محاصره نیروهای حکومت بشار اسد قرار داشت.
بر اساس روایت وزارت کشور سوریه، گروهی از افراد که قصد خروج از منطقه محاصرهشده را داشتند، در مسیر حرکت با میدان مین و مواد منفجره مواجه شدند. پس از انفجار این مواد، منطقه هدف آتشباری قرار گرفت و بیش از ۱۵۰ نفر کشته شدند.
با این حال، درباره هویت قربانیان و ترکیب گروه هدف قرارگرفته، روایتهای متفاوتی منتشر شده است. گزارشهای حقوق بشری و مخالفان حکومت پیشین از حضور غیرنظامیانی خبر دادهاند که قصد خروج از منطقه محاصرهشده را داشتند. در مقابل، رسانههای وابسته به حکومت پیشین در آن زمان کشتهشدگان را نیروهای مسلح مخالف معرفی میکردند.
خبرگزاری سانا در گزارش سال ۲۰۱۴ خود شمار کشتهشدگان را ۱۷۵ نفر اعلام کرده بود و آنان را اعضای گروههای مسلح مخالف توصیف میکرد. بنابراین، آمار و هویت قربانیان باید با توجه به تفاوت روایتهای منتشرشده بررسی شود.
کشف گور دستهجمعی در سال ۲۰۲۵
پرونده کشتار العتیبه در سپتامبر ۲۰۲۵، پس از کشف یک گور دستهجمعی در این منطقه بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.
در گزارشهای منتشرشده درباره این کشف، شمار بقایای انسانی متفاوت اعلام شده است؛ از حدود ۱۰۰ جسد در برخی گزارشها تا ارقام بالاتر در منابع دیگر. به همین دلیل، تعداد بقایای کشفشده را نباید بدون تأیید مستقل، آمار قطعی قربانیان عملیات سال ۲۰۱۴ دانست.
کشف این گور دستهجمعی، ضرورت شناسایی هویت قربانیان و روشن شدن سرنوشت افرادی را که در جریان جنگ داخلی سوریه ناپدید شده بودند، بار دیگر برجسته کرد.
پیگیری اتهامات علیه مقامهای حکومت پیشین
انس خطاب اعلام کرده است که وزارت کشور سوریه از نخستین روزهای پس از سقوط حکومت بشار اسد، سازوکاری تخصصی برای شناسایی و پیگیری افرادی ایجاد کرده که در نهادهای نظامی و امنیتی حکومت پیشین به ارتکاب جنایت متهم هستند.
به گفته او، این روند بهویژه بر شناسایی مقامهای ارشد نظامی و امنیتی، از جمله افسران ارشد و خلبانان، متمرکز است.
وزیر کشور سوریه بررسی آرشیوها و اسناد رسمی حکومت پیشین را یکی از ابزارهای اصلی تحقیقات برای شناسایی افراد مظنون به مشارکت در عملیات نظامی و نقض حقوق شهروندان عنوان کرده است.
با وجود اعلام بازداشت رواد زیدان، تاکنون جزئیات بیشتری درباره محل و چگونگی بازداشت، اتهامات رسمی قضایی، روند تشکیل پرونده دادگاهی یا زمان احتمالی محاکمه او منتشر نشده است.
اطلاعات بیشتر
غوطه شرقی در سالهای جنگ داخلی سوریه یکی از مهمترین مناطق تحت کنترل مخالفان بشار اسد در حومه دمشق بود. این منطقه برای چندین سال در محاصره نیروهای حکومت پیشین قرار داشت و ساکنان آن با کمبود شدید مواد غذایی، دارو و خدمات درمانی مواجه بودند.
بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، پس از پیشروی نیروهای مخالف، قدرت را از دست داد و از سوریه خارج شد. پس از سقوط حکومت او، مقامهای سوری از پیگیری پروندههای مربوط به نقض حقوق بشر در دوران حکومت پیشین و شناسایی مسئولان این اقدامات خبر دادهاند.
لینکهای مرتبط
سوریه فرمانده متهم به کشتار بانیاس را بازداشت کرد
اسناد کشته شدن 1000 زندانی سوری منتشر شد
زخمهای سوریه؛ آغاز محاکمه بشار اسد و دستیارانش به اتهام جنایت علیه بشریت
