
خلاصه خبر
رئیسجمهوری آمریکا ضمن اشاره به پیشرفت مذاکرات و تمایل ایران به توافق، اعلام کرد که بیشتر زیرساختهای نظامی و هستهای ایران نابود شده و در صورت لزوم، تکلیف تاسیسات باقیمانده (از جمله «کوه کلنگ») ظرف ۱۰ دقیقه روشن خواهد شد.
تلاشهای دیپلماتیک فشرده میانجیگران منطقهای، از جمله رایزنیهای طولانیمدت هیئت قطری در تهران و دوحه، برای دستیابی به یک توافق موقت و اعتمادساز ادامه دارد.
ریاض بر استمرار تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها و حمایت از میانجیگریها تأکید کرد و از سفر وزیر دفاع خود به تهران خبر داد.
وزیر خارجه مصر هشدار داد که دور تازه جنگ میان ایران و آمریکا میتواند به مراتب خطرناکتر، ویرانگرتر و آسیبزنندهتر به امنیت انرژی و تجارت جهانی باشد.
سخنان جدید ترامپ
در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا و در شرایطی که گزارشها از احتمال ازسرگیری حملات حاکی است، تنشها میان تهران و واشنگتن با تحولات دیپلماتیک فشردهای همراه شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، شامگاه شنبه در جریان مراسمی در عمارت «مارالاگو» اعلام کرد که مذاکرات با ایران خوب پیش میرود و رهبران جمهوری اسلامی خواستار توافق برای پایان جنگ هستند.
ترامپ با اشاره به بیاعتمادی به مواضع طرف ایرانی افزود: «آنها توافق میکنند و بعد پا پس میکشند، اما الان هم میخواهند توافق کنند؛ ببینیم چه میشود. ایران هیچگاه به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»
رئیسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره جدول زمانی گفتگوها گفت: «ما نیروی دریایی، هوایی، ضدهواییها و بخش بزرگی از توان تولید تسلیحات و برنامه هستهای آنها را نابود کردهایم و از این منظر عجلهای نداریم. با این حال، همچنان باید تکلیف یک یا دو تاسیسات آنها را مشخص کنیم. ما میتوانیم این کار را در ۱۰ دقیقه انجام دهیم و برای آن برنامه داریم؛ شاید بتوانید کوه کلنگ را در نظر بگیرید که ما باید تکلیف آن را مشخص کنیم.»
اختلافات در دولت آمریکا
این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشهای واشنگتنپست و اکسیوس از اختلافنظر میان مقامات ارشد دولت آمریکا حکایت دارد؛ در حالی که چهرههایی چون جِیدی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر به دنبال دستیابی به یک توافق و گشایش دیپلماتیک پیش از انتخابات هستند، برخی دیگر از مقامات نظامی و امنیتی احتمال حملات «کوتاه اما شدید» به تاسیسات زیرزمینی را بررسی میکنند.
تلاشهای میانجیگران و واکنش کشورهای منطقه
همزمان با این تحولات، نشست گفتوگوی منامه در بحرین میزبان مواضع صریح کشورهای منطقه درباره ضرورت مهار بحران بود.
ولید الخریجی، معاون وزیر خارجه عربستان، در این نشست تأکید کرد که کشورهای منطقه خواستار بازگشت صلح هستند و تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافق با ایران ادامه دارد. او همچنین به سفر اخیر خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، به تهران اشاره کرد و هدف آن را کاهش تنش و حمایت از میانجیگری قطر و پاکستان برشمرد. با این حال، منابع آگاه گزارش دادهاند که رایزنیهای اخیر تهران هنوز به پیشرفت چشمگیری نرسیده است.
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، با ابراز نگرانی شدید نسبت به احتمال ازسرگیری درگیریها هشدار داد که دور دوم جنگ میان ایران و آمریکا میتواند بسیار خطرناکتر و ویرانگرتر از درگیریهای قبلی باشد. او نسبت به تبعات منفی ناامنی دریانوردی بر امنیت انرژی، مواد غذایی و بازارهای مالی بینالمللی هشدار داد و خواستار ایجاد سازوکارهای پایدار برای پیشگیری از بحران شد.
در همین حال، میانجیگران قطری پس از یک نشست ۱۲ ساعته در تهران، گفتگوها را در دوحه دنبال کردند تا دو طرف را به توافق بر سر اقداماتی همچون اجازه بازرسی سازمان ملل از تاسیسات آسیبدیده در ازای لغو بخشی از تحریمها ترغیب کنند؛ با این وجود، اختلاف بر سر اولویتبندی رفع محاصره بنادر و مذاکرات هستهای همچنان به عنوان چالش اصلی باقی مانده است.
