پارلمان اروپا جایزه ساخاروف را به دیوان کیفری بین‌المللی داد
خلاصه خبر
پارلمان اروپا جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ برای آزادی اندیشه را به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های این نهاد اعطا کرد.
روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، این جایزه را تقدیری از تلاش‌های دیوان برای دفاع از حقوق بین‌الملل و اجرای عدالت دانست.
این تصمیم چند روز پس از گسترش تحریم‌های آمریکا علیه دیوان اعلام شد.
مراسم رسمی اعطای جایزه ۱۶ دسامبر در استراسبورگ برگزار می‌شود.
اعطای جایزه ساخاروف به دیوان کیفری بین‌المللی، حمایت سیاسی پارلمان اروپا از این نهاد را در شرایط افزایش فشارهای آمریکا برجسته کرده است؛ فشاری که در پی تحقیقات و اقدامات قضایی دیوان درباره پرونده‌های مرتبط با آمریکا و اسرائیل شدت گرفته است.
تقدیر اروپا از نقش دیوان در اجرای عدالت
روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، روز پنج‌شنبه ۲۲ اکتبر اعلام کرد جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ برای آزادی اندیشه به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن تعلق گرفته است.
متسولا گفت اتحادیه اروپا بر پایه احترام به چندجانبه‌گرایی و نهادهای بین‌المللی بنا شده و این جایزه، تلاش‌های دیوان برای پاسداری از حقوق بین‌الملل و عدالت را به رسمیت می‌شناسد.
دیوان کیفری بین‌المللی، مستقر در لاهه هلند، مسئول رسیدگی کیفری به افراد متهم به نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت، جنایت جنگی و جنایت تجاوز در چهارچوب صلاحیت قانونی خود است. این نهاد با دیوان بین‌المللی دادگستری تفاوت دارد و به مسئولیت کیفری افراد رسیدگی می‌کند.
تحریم‌های آمریکا علیه دیوان
اعطای جایزه ساخاروف در شرایطی صورت گرفته است که دولت دونالد ترامپ فشار بر دیوان کیفری بین‌المللی را افزایش داده است.
دولت آمریکا در فوریه ۲۰۲۵ فرمانی برای اعمال تحریم علیه دیوان صادر کرد و در ادامه، شماری از مقام‌های این نهاد را نیز هدف تحریم قرار داد. در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، واشنگتن تحریم‌ها را به خود دیوان گسترش داد.
دولت آمریکا این اقدامات را با مخالفت خود با رسیدگی دیوان به پرونده‌های مربوط به شهروندان آمریکایی و متحدان این کشور، از جمله مقام‌های اسرائیلی، توجیه کرده است.
یکی از محورهای اختلاف، صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور، از سوی دیوان در نوامبر ۲۰۲۴ است. صدور حکم بازداشت به معنای محکومیت قطعی افراد نیست.
تو‌موکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی، با استقبال از اعطای جایزه ساخاروف گفت این تقدیر در زمانی انجام می‌شود که دیوان و مقام‌های آن با چالش‌هایی بی‌سابقه روبه‌رو هستند. او بر اهمیت استقلال نهادهای قضایی بین‌المللی و همکاری کشورها برای اجرای عدالت تأکید کرد.
تحریم‌های آمریکا دسترسی دیوان به برخی خدمات مالی و فناوری آمریکایی را محدود می‌کند؛ بااین‌حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا برای شماری از فعالیت‌ها مجوزهای مشخصی صادر کرده است. اعطای جایزه ساخاروف به‌خودی‌خود این تحریم‌ها را لغو نمی‌کند.
چهره‌های کورد در میان برندگان پیشین
جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه از سال ۱۹۸۸ هر سال از سوی پارلمان اروپا به افراد یا سازمان‌هایی اعطا می‌شود که در زمینه دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های اساسی فعالیت کرده‌اند.
در میان برندگان پیشین، چند چهره کورد نیز حضور دارند:
لیلا زانا: برنده جایزه در سال ۱۹۹۵.
نادیا مراد و لمیعه حاجی بشار: برندگان مشترک جایزه در سال ۲۰۱۶ به دلیل تلاش برای دفاع از قربانیان جنایت‌های داعش.
نخستین جایزه ساخاروف در سال ۱۹۸۸ به نلسون ماندلا و آناتولی مارچنکو اعطا شد. این جایزه به نام آندری ساخاروف، فیزیک‌دان و مخالف حکومت شوروی، نام‌گذاری شده است.
اطلاعات بیشتر
دیوان کیفری بین‌المللی در مرحله نهایی انتخاب جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ با تندو لیسو، رهبر مخالفان دولت تانزانیا، و ترانه و رومینا رحیمی، دو خواهر ایرانی، رقابت داشت.
مراسم رسمی اعطای جایزه در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۶ در استراسبورگ برگزار می‌شود. جایزه ساخاروف ۵۰ هزار یورو ارزش دارد و یکی از مهم‌ترین جوایز پارلمان اروپا در زمینه دفاع از حقوق بشر و آزادی اندیشه به شمار می‌رود.
لینکهای مرتبط
ICC تحریم های ایالات متحده را محکوم کرد
ترامپ دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم کرد
دادستان دیوان کیفری بین المللی خواستار دستگیری نتانیاهو شده است
دادستان دیوان بین المللی کیفری خواستار صدور حکم بازداشت برای رئیس نظامی میانمار شد
