فسیل ۱۸ میلیون‌ساله در مصر، سرنخی تازه از خاستگاه میمون‌های بزرگ
خلاصه خبر
پژوهشگران گونه‌ای جدید از میمون‌های باستانی را در شمال مصر شناسایی کرده‌اند که قدمت آن به ۱۷ تا ۱۸ میلیون سال پیش بازمی‌گردد.
این گونه با نام علمی Masripithecus moghraensis در منطقه وادی المغرة کشف شده است.
بررسی‌های تکاملی نشان می‌دهد شمال‌شرقی آفریقا و منطقه آفریقا ـ عربستان ممکن است خاستگاه نیای مشترک میمون‌های امروزی بوده باشند.
نتایج این پژوهش در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ در مجله علمی «ساینس» منتشر شده است.
کشف نخستین فسیل قطعی از یک میمون انسان‌نمای دوره میوسن در شمال آفریقا، شواهد تازه‌ای به بحث دیرینه‌شناسان درباره محل شکل‌گیری نیاکان میمون‌های امروزی افزوده است؛ بحثی که تاکنون عمدتاً بر یافته‌های شرق آفریقا و اوراسیا استوار بوده است.
بدنه خبر
شمال مصر؛ منطقه‌ای تازه در نقشه تکامل
این فسیل در منطقه وادی المغرة در شمال مصر به دست آمده و به گونه‌ای ناشناخته از میمون‌های باستانی تعلق دارد که پژوهشگران آن را Masripithecus moghraensis نام‌گذاری کرده‌اند.
بقایای کشف‌شده شامل بخش‌هایی از فک پایین و دندان‌های این جانور است که به دوره میوسن آغازین، حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیون سال پیش، تعلق دارند.
این پژوهش به سرپرستی گروهی بین‌المللی و با مشارکت مرکز دیرینه‌شناسی مهره‌داران دانشگاه منصوره مصر انجام شده است. یافته جدید نخستین شواهد قطعی از حضور میمون‌های انسان‌نما در شمال آفریقا در این دوره زمین‌شناسی به شمار می‌رود.
نتایج پژوهش چه چیزی را تغییر می‌دهد؟
پژوهشگران با مقایسه ویژگی‌های فسیل جدید با بقایای گونه‌های منقرض‌شده و همچنین استفاده از داده‌های ژنتیکی میمون‌های زنده، به بررسی جایگاه این گونه در درخت تکامل نخستی‌ها پرداخته‌اند.
نتایج این بررسی نشان می‌دهد Masripithecus moghraensis از نظر تکاملی به گروه نیای مشترک میمون‌های انسان‌نمای امروزی نزدیک‌تر از برخی گونه‌های فسیلی هم‌زمان کشف‌شده در شرق آفریقا بوده است.
بر اساس تحلیل‌های این گروه، احتمال دارد نیای مشترک میمون‌های انسان‌نمای امروزی در دوره میوسن آغازین در منطقه شمال‌شرقی آفریقا و آفریقا ـ عربستان شکل گرفته باشد؛ فرضیه‌ای که با دیدگاه‌های پیشین درباره نقش محوری شرق آفریقا در این مرحله از تکامل تفاوت دارد.
چرا این کشف اهمیت دارد؟
بخش عمده شواهد فسیلی مربوط به تکامل اولیه میمون‌های انسان‌نما پیش‌تر از شرق آفریقا به دست آمده بود. در مقابل، اطلاعات دیرینه‌شناسی درباره شمال آفریقا و خاورمیانه در این دوره محدود بود.
کشف جدید نشان می‌دهد این کمبود شواهد لزوماً به معنای نبود گونه‌های باستانی در مناطق یادشده نیست و ممکن است بخش مهمی از تاریخ تکامل این جانوران هنوز در مناطق کمتر کاوش‌شده پنهان مانده باشد.
با این حال، پژوهشگران برای بازسازی دقیق‌تر مسیر تکامل به کشف فسیل‌های بیشتر و مقایسه آن‌ها با نمونه‌های موجود نیاز دارند.
اطلاعات بیشتر
میمون‌های انسان‌نما گروهی از نخستی‌ها هستند که انسان، شامپانزه، بونوبو، گوریل، اورانگوتان و گیبون‌ها را در بر می‌گیرند. این گروه در گذشته نیای مشترکی داشته‌اند.
کشف فسیل مصر به معنای اثبات منشأ انسان امروزی در این کشور نیست؛ بلکه موضوع اصلی آن، بررسی جغرافیای احتمالی پیدایش نیای مشترک میمون‌های انسان‌نمای زنده است. این دو موضوع از نظر علمی با یکدیگر تفاوت دارند.
