آمریکا و روسیه با محدودیت سلاح‌های هوشمند خودکار مخالفت کردند

خلاصه خبر

  • آمریکا و روسیه با تدوین مقررات الزام‌آور بین‌المللی برای کنترل سلاح‌های خودمختار مبتنی بر هوش مصنوعی مخالفت می‌کنند.

  • نشست کشورهای عضو کنوانسیون سلاح‌های متعارف سازمان ملل متحد از ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ در ژنو آغاز می‌شود تا درباره آغاز مذاکرات برای تنظیم این مقررات تصمیم‌گیری کند.

  • از میان ۱۲۸ کشور عضو، بیشتر کشورها از تدوین توافقی برای محدودسازی این سلاح‌ها حمایت می‌کنند.

  • آمریکا خواهان تدوین دستورالعمل‌های غیرالزام‌آور است؛ روسیه نیز پیش‌تر با توافق حقوقی الزام‌آور مخالفت کرده است.

گسترش استفاده نظامی از هوش مصنوعی، تلاش‌های بین‌المللی برای تعیین محدودیت بر سلاح‌هایی را که می‌توانند بدون تصمیم مستقیم انسان اهداف را انتخاب و به آن‌ها حمله کنند، با اختلاف‌نظر قدرت‌های نظامی روبه‌رو کرده است.

اختلاف قدرت‌های نظامی بر سر کنترل سلاح‌های خودکار

بر اساس گزارش رویترز در روز دوشنبه، ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶، آمریکا و روسیه در برابر تلاش‌ها برای آغاز مذاکرات با هدف تدوین مقررات الزام‌آور درباره سلاح‌های خودمختار موضع مخالف دارند.

این موضوع در نشست بین‌المللی ژنو مطرح می‌شود؛ نشستی که کشورهای عضو کنوانسیون سلاح‌های متعارف سازمان ملل متحد در آن درباره آغاز مذاکرات برای تدوین یک توافق بین‌المللی تصمیم‌گیری می‌کنند.

آمریکا معتقد است قوانین فعلی بین‌المللی درباره جنگ و حقوق بشردوستانه برای تنظیم استفاده از این سلاح‌ها کافی است و به همین دلیل، به‌جای یک توافق الزام‌آور، از تدوین دستورالعمل‌های غیرالزام‌آور حمایت می‌کند.

واشنگتن همچنین پیشنهاد کرده است مذاکرات برای رسیدن به چنین دستورالعمل‌هایی با یک دوره پنج‌ساله دنبال شود.

روسیه نیز پیش‌تر با پیشنهادهای مربوط به تدوین توافق الزام‌آور مخالفت کرده است؛ با این حال، مسکو هنوز موضع رسمی خود را درباره نشست جدید به‌صورت علنی اعلام نکرده است.

سلاح‌های خودمختار چگونه کار می‌کنند؟

سلاح‌های خودمختار به سامانه‌های نظامی گفته می‌شود که با استفاده از حسگرها، نرم‌افزارها و هوش مصنوعی می‌توانند اهداف را شناسایی و انتخاب کنند و در برخی موارد، بدون تأیید نهایی انسان به آن‌ها حمله کنند.

برای مثال، یک پهپاد مجهز به چنین قابلیتی ممکن است بتواند پس از شناسایی یک هدف، درباره حمله به آن تصمیم بگیرد؛ بدون اینکه در لحظه نهایی، یک اپراتور انسانی دستور شلیک صادر کند.

نگرانی اصلی منتقدان این است که اگر چنین سامانه‌هایی دچار خطا شوند یا هدف را اشتباه شناسایی کنند، ممکن است جان غیرنظامیان به خطر بیفتد و مسئولیت تصمیم مرگبار نیز به‌روشنی مشخص نباشد.

گزارش رویترز می‌گوید نمونه‌هایی از تسلیحات نیمه‌خودکار و مجهز به هوش مصنوعی در جنگ‌های اوکراین، سودان و خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

بیشتر کشورها خواهان تدوین مقررات هستند

بیشتر کشورهای عضو کنوانسیون سلاح‌های متعارف سازمان ملل متحد از آغاز مذاکرات برای تدوین مقررات بین‌المللی حمایت می‌کنند.

بریتانیا، آلمان و فرانسه نیز خواهان آغاز مذاکرات برای تهیه یک سند بین‌المللی هستند؛ هرچند درباره الزام‌آور بودن نهایی آن انعطاف نشان داده‌اند.

در مقابل، سازمان‌های حقوق بشری و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ هشدار داده‌اند که قوانین فعلی به‌تنهایی برای مقابله با خطرات ناشی از سلاح‌هایی که بدون دخالت مستقیم انسان تصمیم به حمله می‌گیرند، کافی نیست.

رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و مقام‌های سازمان ملل نیز پیش‌تر درباره پیامدهای انسانی و اخلاقی گسترش این تسلیحات هشدار داده‌اند.

اطلاعات بیشتر

کنوانسیون سلاح‌های متعارف سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۰ تصویب شد و هدف آن محدودسازی یا ممنوعیت استفاده از برخی سلاح‌هایی است که آثار غیرقابل‌کنترل یا آسیب‌های غیرضروری ایجاد می‌کنند.

موضوع سلاح‌های خودمختار طی سال‌های اخیر به یکی از محورهای بحث در این کنوانسیون تبدیل شده است. نشست جاری ژنو هفتمین کنفرانس بازنگری این توافق است و نتیجه مذاکرات آن می‌تواند مسیر تدوین نخستین مقررات بین‌المللی مشخص درباره سلاح‌های مرگبار خودمختار را تعیین کند.

لینکهای مرتبط

جفری هینتون: خطر نابودی بشر با هوش مصنوعی ۱۰ تا ۲۰ درصد است

دانشمندان نسبت به ساخت هوش مصنوعی خودارتقا هشدار دادند

اوپن‌ای‌آی (OpenAI) درباره رفتار عامل‌های هوش مصنوعی هشدار داد

درخواست پیشگامان هوش مصنوعی از سازمان ملل برای تدابیر حفاظتی جهانی

چنور برهانی

Mon Nov 16 2026

Loading related news...