اظهارات متناقض ترامپ، میانجیگری قطر را بلاتکلیف کرد
خلاصه خبر
تلاش قطر برای دستیابی به توافق موقت میان ایران و آمریکا با هدف بازگشایی تنگه هرمز، پس از تغییر مواضع دونالد ترامپ با ابهام روبه‌رو شده است.
دو دیپلمات منطقه‌ای آگاه از روند مذاکرات به آسوشیتدپرس گفته‌اند اظهارات متناقض رئیس‌جمهور آمریکا، تلاش‌های میانجیگرانه را در وضعیت انتظار قرار داده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، می‌گوید واشنگتن همچنان از توافق دیپلماتیک استقبال می‌کند، اما حاضر به پذیرش توافقی نامطلوب نیست.
محاصره دریایی بنادر ایران ادامه دارد و با وجود نزدیک شدن حجم انتقال نفت از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ، خطر حملات علیه کشتی‌های تجاری همچنان بالاست.
تلاش‌های قطر برای دستیابی به توافقی موقت میان تهران و واشنگتن، در شرایطی با ابهام روبه‌رو شده که دولت آمریکا هنوز درباره مسیر نهایی خود در جنگ ایران تصمیم روشنی نشان نداده است. در این میان، ادامه محاصره دریایی و اختلاف بر سر پرونده هسته‌ای، دستیابی به توافق را دشوار کرده است.
پیام‌های متناقض ترامپ، تلاش‌های قطر را با ابهام روبه‌رو کرد
دونالد ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، مواضع متفاوتی درباره ادامه جنگ و امکان دستیابی به توافق با ایران مطرح کرده است. او ابتدا از پایان عملیاتی جنگ از نظر نظامی سخن گفت و احتمال حملات گسترده جدید را پایین دانست، اما در روزهای بعد اعلام کرد واشنگتن برای رسیدن به توافق عجله‌ای ندارد و نیروهای آمریکایی همچنان برای اقدام نظامی آماده‌اند.
این تغییر موضع در شرایطی رخ داده که قطر، به‌عنوان میانجی اصلی میان دو کشور، در تلاش است توافقی موقت برای بازگشایی تنگه هرمز و فراهم کردن زمینه مذاکرات بعدی را پیش ببرد.
به گزارش آسوشیتدپرس در ۱۴ نوامبر، دو دیپلمات خاورمیانه‌ای که با روند میانجیگری آشنا هستند، گفته‌اند پس از دیدار نخست‌وزیر قطر با ترامپ در کاخ سفید، روند تلاش‌ها امیدوارکننده به نظر می‌رسید؛ اما اظهارات بعدی رئیس‌جمهور آمریکا درباره بی‌نیازی از توافق، این روند را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است.
این دیپلمات‌ها که به دلیل حساسیت موضوع نخواسته‌اند نامشان منتشر شود، گفته‌اند هنوز برای میانجیگران و مقام‌های ایرانی روشن نیست که موضع جدید ترامپ به معنای کنار گذاشتن مسیر توافق است یا بخشی از موضع‌گیری سیاسی او پس از انتخابات آمریکا.
روبیو از ادامه مسیر دیپلماسی سخن می‌گوید
در مقابل، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تأکید کرده است که واشنگتن با ادامه تلاش‌های میانجیگران مخالفتی ندارد و در صورت دستیابی به توافقی قابل‌قبول، ترامپ از آن حمایت خواهد کرد.
روبیو در عین حال گفته است آمریکا توافقی را که از نظر واشنگتن نامناسب باشد، نمی‌پذیرد. او همچنین معتقد است فشار اقتصادی واردشده بر ایران، توان این کشور را به‌شدت تضعیف کرده و در شرایط کنونی نیازی به اقدام نظامی بیشتر وجود ندارد.
این موضع نشان می‌دهد که دست‌کم در سطح اظهارات وزیر خارجه آمریکا، مسیر دیپلماسی به‌طور کامل کنار گذاشته نشده است؛ هرچند اختلاف بر سر شرایط توافق همچنان پابرجاست.
اختلاف بر سر هرمز و پرونده هسته‌ای ادامه دارد
ایران حاضر نیست پیش از تحقق شروط اصلی خود وارد مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای شود. تهران پایان محاصره دریایی، رفع محدودیت‌های اقتصادی و اجرای تعهدات مربوط به آتش‌بس را از مطالبات اصلی خود می‌داند.
در مقابل، دولت ترامپ تأکید دارد که اختلافات هسته‌ای باید در هر توافقی برای پایان جنگ حل‌وفصل شود.
غلامحسین درزی، معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد، روز جمعه اعلام کرد تهران هرگز مسیر دیپلماسی را نبسته است؛ با این حال، هشدار داد که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا یا اسرائیل، ایران پاسخی فوری و قاطع خواهد داد.
محاصره دریایی ادامه دارد؛ خطر کشتیرانی همچنان بالاست
با وجود نزدیک شدن حجم انتقال نفت از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ، عبور کشتی‌ها از این آبراه همچنان با خطر روبه‌رو است.
بر اساس گزارش سازمان ملل، ماه اکتبر بیشترین تعداد حوادث علیه کشتی‌های تجاری در آب‌های مورد مناقشه منطقه از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه را به ثبت رسانده است.
هم‌زمان، محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران ادامه دارد و صادرات نفت این کشور را محدود کرده است.
مایکل سینگ، مدیرعامل مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، معتقد است وضعیت کنونی ممکن است برای مدتی ادامه پیدا کند؛ شرایطی که در آن آمریکا به فشار اقتصادی ادامه می‌دهد، اما نه به سمت تشدید گسترده جنگ می‌رود و نه امتیاز مهمی به تهران می‌دهد.
لینکهای مرتبط
ترامپ: ریاض و دوحه خواستار حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مناقشه با ایران هستند
ترامپ: در صورت پیشرفت مذاکرات، حمله دوباره به ایران بعید است
