خلاصه خبر
اتحادیه علمای دینی اسلامی اقلیم کوردستان، بازی GTA 6 را حرام اعلام کرده و خواستار جلوگیری از دسترسی به آن شده است.
اردن نیز در حال آمادهسازی سازوکار رسمی برای مسدودسازی این بازی است.
نگرانی درباره محتوای خشونتآمیز و دسترسی کودکان به محیطهای تعاملی، محور اصلی این اقدامات عنوان شده است.
این بازی در نخستین روز عرضه ۳.۷۹ میلیارد دلار فروش خردهفروشی ثبت کرده است.
در حالی که GTA 6 به رکوردی بیسابقه در صنعت سرگرمی دست یافته، درخواستها برای ممنوعیت آن در اردن و اقلیم کوردستان بحث تازهای درباره حدود نظارت نهادهای دینی و دولتی بر محصولات فرهنگی و حق انتخاب کاربران ایجاد کرده است.
اتحادیه علمای دینی اقلیم کوردستان خواستار ممنوعیت شد
اتحادیه علمای دینی اسلامی اقلیم کوردستان روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶، همزمان با عرضه جهانی GTA 6، این بازی را از نظر شرعی حرام اعلام کرد و خواستار جلوگیری از دسترسی به آن شد.
عبدالله شیرکویی، سخنگوی این اتحادیه، اعلام کرد که بازی شامل محتوایی درباره خشونت، مواد مخدر، رفتارهای غیرقانونی و آنچه این نهاد رفتارهای غیراخلاقی میداند، است.
او همچنین خریدوفروش بازی و درآمد حاصل از آن را از نظر شرعی غیرمجاز دانست و از خانوادهها خواست مانع استفاده فرزندانشان از این بازی شوند.
سخنگوی اتحادیه از نهادهای مسئول نیز خواست برای جلوگیری از دسترسی به بازیها، برنامهها و وبسایتهایی که از نظر این نهاد محتوای آسیبزا دارند، اقدام کنند.
با این حال، موضعگیری اتحادیه به معنای تصویب ممنوعیت رسمی از سوی حکومت اقلیم کوردستان نیست و تاکنون تصمیمی حکومتی برای مسدودسازی GTA 6 در این منطقه اعلام نشده است.
اردن در مسیر مسدودسازی بازی
در اردن نیز کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در حال پیگیری طرح مسدودسازی GTA 6 است.
لارا محمد سعید الخطیب، رئیس کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات اردن، در گفتوگو با شبکه رؤیا اعلام کرد که این نهاد با هماهنگی دستگاههای مرتبط، در حال آمادهسازی سازوکار فنی و قانونی برای مسدودکردن بازی است.
او نگرانی درباره دسترسی کودکان و نوجوانان به محتوای نامناسب و امکان ارتباط با افراد ناشناس از طریق گفتوگوهای صوتی و متنی را از دلایل این اقدام عنوان کرد.
به گفته لارا محمد سعید الخطیب، ردهبندی سنی بهتنهایی برای جلوگیری از دسترسی افراد زیر سن قانونی کافی نیست و باید ابزارهای نظارتی و فنی مؤثرتری ایجاد شود.
با وجود این اظهارات، تا روز یکشنبه ۲۲ نوامبر، ممنوعیت رسمی بازی در اردن اجرایی نشده بود و روند تصمیمگیری همچنان ادامه داشت.
مناقشه بر سر مرز نظارت و حق انتخاب
اقدامات و درخواستهای مطرحشده در اقلیم کوردستان و اردن، پرسشی فراتر از محتوای یک بازی ویدیویی را مطرح کرده است: چه نهادی باید درباره دسترسی جامعه به محصولات فرهنگی و دیجیتال تصمیم بگیرد؟
حفاظت از کودکان در برابر محتوای نامناسب و خطرات فضای مجازی، از جمله مسئولیتهایی است که میتوان از طریق ردهبندی سنی، نظارت والدین و ابزارهای کنترل دسترسی دنبال کرد.
اما تبدیل این نگرانیها به ممنوعیت عمومی یک محصول فرهنگی، موضوع متفاوتی است که به بررسی مبنای قانونی، تناسب محدودیتها و حدود اختیارات نهادهای تصمیمگیر نیاز دارد.
در این میان، باید میان حق اظهارنظر و صدور فتوا از سوی نهادهای دینی و اختیار قانونی نهادهای حکومتی برای اعمال محدودیت تفاوت قائل شد. درخواست یک نهاد مذهبی بهخودیخود مجوز ممنوعیت عمومی نیست.
اطلاعات بیشتر
راکاستار گیمز، شرکت سازنده GTA 6، در اطلاعیهای که ۲۰ نوامبر در پرونده رسمی شرکت مادر آن، تیکتو اینتراکتیو، منتشر شد، اعلام کرد فروش خردهفروشی بازی در نخستین روز عرضه به ۳.۷۹ میلیارد دلار رسیده است.
این شرکت همچنین از فروش ۳۲.۵ میلیون نسخه پیش از عرضه خبر داد؛ رقمی که بهعنوان رکورد فروش پیش از انتشار در میان پلتفرمها معرفی شده است.
بازی GTA 6 در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد و در رده بازیهای مخصوص بزرگسالان قرار میگیرد. این مجموعه به دلیل نمایش خشونت، جرم، مواد مخدر و محتوای جنسی، پیشتر نیز با انتقادهای اجتماعی و فرهنگی روبهرو بوده است.


