
خلاصه خبر
وزیر انرژی ترکیه اعلام کرد احیای خط لوله کرکوک ـ بانیاس و انتقال نفت عراق از خاک سوریه، تهدیدی برای اقتصاد ترکیه نیست.
آلپارسلان بایراکتار از احتمال همکاری آنکارا و دمشق در اکتشاف نفت و گاز در آبهای ساحلی سوریه خبر داد.
عراق و سوریه ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ تفاهمنامهای برای بازسازی و احیای این خط لوله با حمایت آمریکا امضا کردند.
ظرفیت انتقال روزانه دو میلیون بشکه نفت برای خط لوله احیاشده پیشبینی شده است؛ اما این ظرفیت هنوز عملیاتی نشده است.
احیای خط لوله کرکوک ـ بانیاس میتواند مسیر صادرات نفت عراق را متنوع کند و جایگاه سوریه را در شبکه انتقال انرژی منطقه تغییر دهد. ترکیه که خود یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت عراق به بازارهای جهانی است، اعلام کرده از نظر اقتصادی این تحول را تهدیدی برای منافع خود نمیداند.
آنکارا نگران رقابت مسیر سوریه نیست
آلپارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، در اظهاراتی درباره احتمال بازگشایی خط لوله کرکوک ـ بانیاس گفت فعالیت دوباره این مسیر، تهدیدی برای اقتصاد ترکیه محسوب نمیشود.
او با اشاره به ظرفیت بازارهای انرژی و امکان استفاده از مسیرهای مختلف انتقال نفت، تأکید کرد که وجود مسیرهای صادراتی جایگزین لزوماً به زیان ترکیه نیست.
بایراکتار همچنین به مزیتهای مسیر انتقال نفت از طریق خاک ترکیه از نظر هزینه، امنیت و ثبات اشاره کرد و از برنامه آنکارا برای افزایش ظرفیت خط لوله عراق ـ ترکیه از روزانه یکونیم میلیون به ۲٫۵ میلیون بشکه سخن گفت.
این اظهارات نشان میدهد ترکیه در کنار پذیرش امکان فعال شدن مسیر سوریه، همچنان به دنبال تقویت جایگاه خود در شبکه انتقال انرژی عراق است.
مسیر ترکیه همچنان مزیت رقابتی دارد
بایراکتار در توضیح موضع آنکارا گفت ترکیه از مسیرهای جایگزین انتقال انرژی استقبال میکند و معتقد است بازارهای کافی برای استفاده از چند مسیر صادراتی وجود دارد.
او ظرفیت مسیر انتقال نفت از طریق ترکیه را در وضعیت فعلی حدود یکونیم میلیون بشکه در روز اعلام کرد و گفت آنکارا پیشنهاد افزایش این ظرفیت به ۲٫۵ میلیون بشکه در روز را به عراق ارائه کرده است.
به گفته وزیر انرژی ترکیه، مسیر سوریه نیز در صورت تکمیل پروژه میتواند ظرفیت انتقال روزانه یک تا یکونیم میلیون بشکه نفت را داشته باشد. با این حال، او مسیر ترکیه را از نظر هزینه، امنیت و ثبات، رقابتیتر ارزیابی کرد.
همکاری انرژی ترکیه و سوریه فراتر از انتقال نفت
بایراکتار همچنین از احتمال همکاری مشترک آنکارا و دمشق در زمینه اکتشاف نفت و گاز در آبهای ساحلی سوریه خبر داد.
او گفت اجرای چنین پروژههایی به توجیه اقتصادی و شرایط زمینشناسی منطقه بستگی دارد و ترکیه برای مشارکت در طرحهای مشترک انرژی و معدن آمادگی دارد.
وزیر انرژی ترکیه با اشاره به نیاز گسترده سوریه به سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی، همکاری در این بخش را عاملی مؤثر در تقویت ثبات و توسعه اقتصادی منطقه دانست.
خط لوله کرکوک ـ بانیاس در مرحله مطالعات و بازسازی
عراق و سوریه در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ در واشنگتن تفاهمنامهای برای احیای مسیر انتقال نفت به ساحل مدیترانه امضا کردند.
این توافق شامل بازسازی مسیر ارتباطی کرکوک با بندر بانیاس و انجام مطالعات فنی و مالی برای اجرای پروژه است. کنسرسیومی متشکل از شرکت آمریکایی شورون، شرکت قطری یوسیسی و تیآی کپیتال در این طرح مشارکت دارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره پروژه، ظرفیت اولیه انتقال پس از تکمیل بازسازی روزانه دو میلیون بشکه نفت خام پیشبینی شده است. با این حال، این رقم ظرفیت هدفگذاریشده پروژه است و به معنای آغاز انتقال نفت با این میزان نیست.
اطلاعات بیشتر
خط لوله کرکوک ـ بانیاس در سال ۱۹۵۲ به بهرهبرداری رسید و نفت عراق را از میدانهای شمالی این کشور به ساحل مدیترانه منتقل میکرد. این مسیر پس از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ از مدار بهرهبرداری خارج شد.
در طرح جدید، بازسازی مسیر حدیته ـ بانیاس که بخشی از کریدور تاریخی انتقال نفت عراق به مدیترانه محسوب میشود، در دستور کار قرار گرفته است.
احیای این کریدور میتواند وابستگی صادرات نفت عراق به مسیرهای جنوبی و تنگه هرمز را کاهش دهد و همزمان برای سوریه درآمد ترانزیتی و فرصت سرمایهگذاری ایجاد کند.
لینکهای مرتبط
عراق جزئیات پروژه خط لوله نفت بصره به بانیاس را بررسی میکند