فایننشال‌تایمز: سفارش ۹۰ پرتابگر روسی برای ایران ثبت شد
خلاصه خبر
فایننشال‌تایمز از ثبت سفارش ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده روسی برای ایران خبر داد.
این تجهیزات از نوع «APU-L» و قابل نصب روی بالگردهای رزمی هستند و برای استفاده از موشک هدایت‌شونده «ال‌ام‌یوآر» طراحی شده‌اند.
در اسناد صنایع دفاعی روسیه، خریدار با کد «K-10» معرفی شده که بر اساس اسناد دیگر، به ایران اشاره دارد.
مدارک موجود سفارش صادراتی را تأیید می‌کنند، اما نشان نمی‌دهند که تجهیزات در نهایت تولید و به ایران تحویل داده شده‌اند یا خیر.
انتشار این اسناد، جزئیات تازه‌ای از همکاری تسلیحاتی ایران و روسیه و تلاش مسکو برای ادامه صادرات تجهیزات نظامی در شرایط جنگ اوکراین را آشکار می‌کند. اهمیت این سفارش در ارتباط احتمالی آن با بالگردهای رزمی می-۲۸ ایران و قابلیت استفاده از موشک‌های هدایت‌شونده روسی است.
اسناد روسی چگونه به سفارش ایران اشاره می‌کنند؟
روزنامه فایننشال‌تایمز در گزارشی که پنج‌شنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، نوشت برنامه تولید سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ یکی از شرکت‌های بزرگ صنایع دفاعی روسیه، سفارش صادراتی ۹۰ پرتابگر موشکی را برای خریداری با کد «K-10» ثبت کرده است.
این اسناد را سازمان اطلاعاتی خصوصی اوکراینی «دالاس آنالیتیکس» در اختیار این روزنامه قرار داده است.
بر اساس گزارش، شرکت روسی «ویمپل» که در زمینه طراحی موشک و سامانه‌های پرتاب فعالیت می‌کند، در نامه‌ای به تاریخ مه ۲۰۲۴ از دفتر طراحی دفاعی «کی‌بی‌ام» خواسته بود تأمین قطعات دو نوع پرتابگر «APU-L» و «APU-305» را سرعت ببخشد.
در این نامه هشدار داده شده بود که تأخیر در تأمین قطعات می‌تواند اجرای ۹ قرارداد را با خطر مواجه کند.
برنامه تولید پیوست نامه، هفت مشتری روس و دو خریدار خارجی را فهرست کرده است. چین برای خرید ۱۹۲ پرتابگر از نوع «APU-305» سفارش ثبت کرده و خریدار دیگری با کد «K-10» خواستار دریافت ۹۰ پرتابگر «APU-L» شده است.
فایننشال‌تایمز به نقل از یک فرد آگاه و با استناد به اسناد داخلی روسیه نوشته است که شرکت دولتی صادرات تسلیحات روسیه، «روس‌اوبورون‌اکسپورت»، از کد «K-10» برای اشاره به ایران استفاده می‌کند.
این روزنامه برای تأیید هویت خریدار به اسناد قرارداد فروش هواپیماهای یاک-۱۳۰ نیز استناد کرده است که در آن‌ها نام خریدار به‌صراحت «K-10، ایران» درج شده است.
با این حال، سند مربوط به پرتابگرها به‌تنهایی وضعیت تولید نهایی و تحویل آن‌ها به ایران را مشخص نمی‌کند.
پرتابگرهایی برای بالگردهای رزمی
تجهیزات مورد اشاره، سامانه‌های پرتاب موشک از روی بالگرد هستند و نباید با موشک‌های مستقل یا پرتابگرهای زمینی اشتباه گرفته شوند.
پرتابگر «APU-L» برای نصب روی بالگرد تهاجمی روسی «می-۲۸» طراحی شده و قابلیت حمل دو موشک را دارد.
این سامانه برای استفاده از موشک هدایت‌شونده سبک و چندمنظوره روسیه با نام «ال‌ام‌یوآر» یا «ایزدلیه ۳۰۵» ساخته شده است.
این موشک نخستین‌بار در نمایشگاه نظامی روسیه در سال ۲۰۲۱ رونمایی شد و در سال ۲۰۲۲ وارد خدمت نیروهای مسلح این کشور شد. ارتش روسیه از آن در جنگ اوکراین استفاده کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ال‌ام‌یوآر قابلیت هدایت در طول پرواز و هدف‌گیری اهداف متحرک را دارد. نماینده سازمان دالاس آنالیتیکس به فایننشال‌تایمز گفته است این موشک با سرعت حدود ۲۳۰ متر بر ثانیه می‌تواند مسافت ۱۴ کیلومتر را در حدود یک دقیقه طی کند.
او همچنین توضیح داده است که امکان اصلاح مسیر موشک در زمان پرواز، قابلیت هدف‌گیری اهداف کوچک و متحرک را فراهم می‌کند.
ارتباط سفارش با بالگردهای می-۲۸ ایران
ایران پیش‌تر برای خرید بالگردهای تهاجمی روسی می-۲۸ اقدام کرده بود.
مهدی فرحی، معاون وقت وزیر دفاع ایران، در نوامبر ۲۰۲۳ اعلام کرده بود ترتیبات پیوستن این بالگردها به نیروهای مسلح نهایی شده است.
در ژانویه ۲۰۲۶ نیز تصاویری از یک فروند می-۲۸ در تأسیسات هوانوردی تهران منتشر شد که به گفته فایننشال‌تایمز، محل استقرار آن با استفاده از اطلاعات تصویری شناسایی شده بود.
با این حال، انتشار تصاویر یک بالگرد در ایران به‌تنهایی تعداد بالگردهای تحویل‌شده یا وضعیت عملیاتی ناوگان می-۲۸ را مشخص نمی‌کند.
در صورت تحویل پرتابگرهای مورد اشاره، سازگاری آن‌ها با بالگردهای می-۲۸ می‌تواند اهمیت عملیاتی این سفارش را افزایش دهد.
همکاری نظامی تهران و مسکو در سال‌های اخیر
سفارش گزارش‌شده در ادامه همکاری‌های تسلیحاتی ایران و روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ قرار می‌گیرد.
ایران در این دوره پهپادهای تهاجمی شاهد را در اختیار روسیه قرار داد و به ایجاد ظرفیت تولید این پهپادها در خاک روسیه کمک کرد. در مقابل، همکاری‌های نظامی و فنی مسکو با تهران نیز در حوزه‌های مختلف ادامه یافته است.
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه فناوری موشک‌های کروز مافوق صوت ایران و توافق برای فروش سامانه‌های پدافندی دوش‌پرتاب «وربا» خبر داده بود.
این روزنامه همچنین به برنامه‌های گسترده‌تر همکاری دو کشور در حوزه‌های مالی، هسته‌ای، انرژی، هوانوردی و حمل‌ونقل اشاره کرده است.
ملاحظات سیاسی و محدودیت‌های حمایت روسیه
گزارش سفارش ۹۰ پرتابگر در شرایطی منتشر شده که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در اظهارات پیشین خود میزان حمایت نظامی روسیه و چین از ایران را محدود توصیف کرده بود.
در مقابل، مقام‌های اسرائیلی نسبت به گسترش همکاری نظامی مسکو و تهران ابراز نگرانی کرده‌اند.
نیکول گراجفسکی، پژوهشگر بنیاد کارنگی، در گفت‌وگو با فایننشال‌تایمز گفته است این سفارش نشان می‌دهد روسیه با وجود نیازهای نظامی خود در جنگ اوکراین، همچنان تمایل دارد به تأمین تسلیحات برای ایران ادامه دهد.
هانا نوته، مدیر برنامه اوراسیا در مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، نیز معتقد است مسکو در حمایت از تهران ملاحظاتی دارد و نمی‌خواهد این همکاری به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه آسیب برساند.
او تأکید کرده است که روسیه برای میزان دخالت خود در جنگ خاورمیانه محدودیت‌هایی در نظر گرفته و حمایت این کشور از ایران، با وجود اهمیت عملیاتی، تاکنون به عاملی تعیین‌کننده برای تغییر مسیر جنگ تبدیل نشده است.
اطلاعات بیشتر
در ارزیابی این سفارش باید میان چهار مرحله تفاوت قائل شد: ثبت سفارش صادراتی، تولید تجهیزات، تحویل به خریدار و ورود به خدمت عملیاتی.
گزارش فایننشال‌تایمز بر اساس اسناد تولید و مکاتبات صنایع دفاعی روسیه، ثبت سفارش ۹۰ پرتابگر برای خریدار معرفی‌شده با کد ایران را تأیید می‌کند؛ اما مدرکی درباره تحویل نهایی آن‌ها ارائه نمی‌دهد.
همچنین عدد ۹۰ به تعداد پرتابگرها اشاره دارد، نه تعداد موشک‌ها. هر پرتابگر APU-L ظرفیت حمل دو موشک را دارد؛ بنابراین تعداد موشک‌های احتمالی و میزان تجهیزات تحویل‌شده را نمی‌توان صرفاً از روی این سفارش تعیین کرد.
لینکهای مرتبط
ترامپ کمک چین و روسیه به ایران را بعید دانست
گزارش از هم‌زمانی فعالیت ماهواره‌های روسیه با حملات به عربستان
