خلاصه خبر

• شمال صائب، هنرمند نام‌آشنای کورد، در سده گذشته در قامت نوازنده، خواننده، مدرس و چهره دانشگاهی، گوینده و نویسنده در شرایطی بسیار بحرانی سر برآورد.

• مسیر هنری او شامل فعالیت در رادیو کوردی بغداد، ساخت ترانه‌ها و ساخت نخستین ویدیوک‌لیپ‌های کوردی با حضور بانوان بود.

• او پس از سال‌ها فعالیت هنری و رنج تنگدستی، سرانجام در هفتم نوامبر ۱۹۸۶ بر اثر بیماری درگذشت و در تپه «سیوان» به خاک سپرده شد.

شمال صائب، از چهره‌های برجسته و چندبعدی هنر کورد در سده گذشته، در روزگاری قدم به عرصه گذاشت که جامعه کورد و به‌ویژه هنر و موسیقی آن، به دلیل شرایط وخیم اجتماعی، سیاسی و فضای استبدادی، روزگار سختی را سپری می‌کردند.

زندگی شخصی

• زاده سال ۱۹۳۰ در خانواده‌ای روشنگر و فرهنگی در شهر سلیمانیه

• ورود به دنیای هنر در سن ۱۵ سالگی از طریق شرکت در یک دوره آموزشی تابستانه

• تحصیل در هنرهای زیبای بغداد تا سال چهارم؛ سپس تغییر مسیر به رشته تاریخ و دریافت مدرک کارشناسی از دانشگاه بغداد

• مهاجرت به ایالات متحده آمریکا در نخستین ماه‌های سال ۱۹۶۰ و کسب مدرک کارشناسی ارشد در تاریخ موسیقی از دانشگاه ایندیانا

• آغاز تحصیلات دکترا در سال ۱۹۶۸؛ اما در همان سال به دنبال راه‌اندازی دانشگاه سلیمانیه، از وی خواسته شد به کشور بازگردد که با رها کردن تحصیل، کرسی استادی آن دانشگاه را پذیرفت.

مسیر حرفه‌ای و هنری شمال صائب

شمال صائب فعالیت هنری‌اش را در کنار این چهره‌ها کلید زد:

• قادر دیلان

• رفیق چالاک

• حمه‌صالح دیلان

• بهجت ساعتچی
  در واپسین سال‌های دهه چهل سده گذشته، به عنوان یکی از نوازندگان توانا و خوش‌صوت عود در رادیو کوردی بغداد شناخته شد و ملودی‌ها و ترانه‌های فراوانی برای شخص خود و جمعی از جوانان هم‌نسلش آفرید:

• نقش‌آفرینی به عنوان هم‌خوان در قطعات آوازی

• بر اساس روایت دوستان و هم‌دوره‌ای‌ها، نه‌تنها در اقلیم کوردستان بلکه در سرتاسر عراق مخاطبان انبوهی داشت

• متاثر از جریان موسیقی عربی

• دلبسته «فرید الاطرش» و پیرو آشکار شیوه خوانندگی او

• نگارنده سلسله مقالات ارزشمند درباره موسیقی در نشریات «ژین» و «گلاویژ»

• اجرای برنامه رادیویی «باغچه موسیقی» در جایگاه گوینده رادیو کوردی

• افتخار نخستین هنرمند کورد در ساخت ویدیوکليپ برای ترانه‌های خود

• حضور و نقش‌آفرینی هنرمندان زن با صدا و تصویر در آثار وی؛ رویدادی که برای جامعه و موسیقی آن روزگار کوردستان هم بدیع و هم ناپسند به شمار می‌رفت
  شاخص‌ترین ترانه‌ها:

• اره لیلی

• هی برده برده

• پیم بلی پیت دلیم

• هاوار صد هاوار

• وره وره توخوا وره
  شمال صائب نیز همانند سایر هنرمندان هم‌عصر خود رنج تنگدستی را به دوش کشید و سرانجام در هفتم نوامبر ۱۹۸۶ بر اثر بیماری چشم از جهان فروبست و پیکرش در تپه «سیوان» به خاک سپرده شد.