
خلاصه خبر:
دانشمندان بهطور تصادفی متوجه شدند که اندازهگیری یک پروتئین سمی مرتبط با آلزایمر (تاو)، روزی ممکن است به تشخیص بیماری مغزی سیتیئی (CTE) در افراد زنده کمک کند.
تشخیص قطعی سیتیئی که ناشی از ضربات مکرر به سر است، پیش از این تنها با بررسی مغز پس از مرگ امکانپذیر بود.
پژوهشگران دانشگاه واشنگتن دریافتند که سطوح قطعهای از پروتئین تاو (eMTBR-tau243) در خون افراد مبتلا به سیتیئی پیشرفته بالاتر است.
متخصصان تأکید میکنند که این یافته بسیار مقدماتی است، زیستنشانگر مذکور نمیتواند مراحل اولیه بیماری را شناسایی کند و برای تأیید نهایی به مطالعات گستردهتری نیاز است.
دانشمندان بهطور تصادفی به این سرنخ رسیدند که اندازهگیری یک پروتئین سمی مرتبط با بیماری آلزایمر، روزی ممکن است در تشخیص یک بیماری مغزی دیگر در بازیکنان فوتبال آمریکایی و افرادی که دچار ضربات مکرر به سر شدهاند، مفید باشد.
کشف سرنخ جدید در کالبدشکافیها
پزشکان برای تشخیص احتمالی بیماری «سیتیئی» یا همان آنسفالوپاتی تروماتیک مزمن بیماری مرتبط با ضربهمغزی و سایر آسیبهای مغزی علائمی مانند نوسانات خلقی و از دست دادن حافظه را ارزیابی میکنند. اما بیماریهای دیگری نیز علائم مشابهی ایجاد میکنند و تشخیص قطعی سیتیئی تنها با بررسی مغز پس از مرگ امکانپذیر است.
این سرنخ جدید شامل پروتئینی به نام «تاو» (tau) است که بهطور طبیعی از نورونها پشتیبانی میکند، اما در بیماری آلزایمر غیرطبیعی شده و در داخل سلولهای عصبی گره میخورد. پژوهشگران دانشگاه واشنگتن در سنلویی از نمونههای کالبدشکافی برای مطالعه قطعهای از پروتئین تاو به نام «eMTBR-tau243» استفاده میکردند که ممکن است به ردیابی این گرهها کمک کند؛ در این میان آنها به مورد غیرعادی برخوردند. بیمار با سطوح بالای این زیستنشانگر (biomarker)، با وجود اینکه سوابق پزشکی نشان میداد او مبتلا به آلزایمر نیست، بلکه به سیتیئی پیشرفته مبتلا است.
آزمایش روی نمونههای خون و دیدگاه متخصصان
پژوهشگران به سراغ مجموعه بزرگتری از نمونههای مغز و سایر بافتهای کالبدشکافیشده رفتند و در نهایت خونِ ذخیرهشده از ۱۱ فرد را که به عنوان مبتلا به سیتیئی طبقهبندی شده بودند، آزمایش کردند.
به گفته دکتر «چیهیرو ساتو»، استادیار مغز و اعصاب در دانشگاه واشنگتن و از نویسندگان این مطالعه، در مقایسه با افراد سالم، سطوح «eMTBR-tau243» در افراد مبتلا به سیتیئی پیشرفته بالاتر بود. البته او خاطرنشان کرد که این زیستنشانگر نمیتواند بهطور قابلاعتمادی موارد اولیه سیتیئی را شناسایی کند.
با این حال، دکتر «رودولف کاستلانی»، متخصص پاتولوژی عصبی در دانشگاه نورثوسترن که در این پژوهش نقشی نداشته، هشدار داد که این یک یافته جالب اما بسیار مقدماتی است و برای بررسی وجود یک ارتباط واقعی، به مطالعات بسیار گستردهتری نیاز دارد. پروتئین غیرطبیعی تاو در چندین بیماری مغزی یافت میشود که بسیاری از آنها میتوانند در بزرگسالان مسنتر با یکدیگر همپوشانی داشته باشند؛ موضوعی که تفکیک نقش این پروتئین در هر بیماری خاص، از جمله سیتیئی را دشوارتر میکند. ساتو نیز تأکید کرد که تحقیقات بسیار بیشتری مورد نیاز است.
اطلاعات بیشتر:
«سیتیئی» (CTE) که مخفف عبارت آنسفالوپاتی تروماتیک مزمن (Chronic Traumatic Encephalopathy) است، یک اختلال تخریبکننده و پیشرونده مغزی به شمار میرود که در پی آسیبها و ضربات مکرر به سر بروز میکند. این عارضه با تجمع غیرطبیعی پروتئینی موسوم به «تاو» (Tau) در بافت مغز همراه است و به مرور زمان به تخریب و مرگ سلولهای عصبی میجامد.
