ئامارى کۆبوونەوە و خەرجییەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران ئاشکرا کرا؛ هەر دانیشتنێک چەند دەکەوێت؟
پووختەى هەواڵەکە
ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق 51 کۆبوونەوەى کردووە.
هۆکارى لاوازى و پاشەکشەى ڕۆڵى پەرلەمان دەگەڕێتەوە بۆ ناکۆکى نێوان هێزە سیاسییەکان.
ڕوانگەى نوێنەرایەتیی عێراق، کە تایبەتە بە چاودێریکردنى کارەکانى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق، ژمارەیەک داتاى لەبارەى کارەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران لەم خولە و خولەکانى ڕابردوو بڵاوکردووەتەوە و ئاماژەى بەوەکردووە، خولى شەشەمى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق، یەکەم دانیشتنى لە 29ـى کانوونى یەکەمى 2025 و دوایین دانیشتنى لە 26ـى تشرینى یەکەمى 2026 بووە، لەو ماوەیەدا خوێندنەوە و گفتوگۆى بۆ 69 پێشنیاز و پڕۆژەیاسا کردووە و سێ پڕۆژەیاساى پەسەندکردووە.
ڕۆڵى یاسادانان و چالاک بوونى لەم خولەدا:
لاوازى یاسادانان لەم خولەى پەرلەمان، جیاواز نییە لە خولەکانى ڕابردوو.
ئەنجوومەنى نوێنەران لە خولى 2010 بۆ 2014 تەنیا 216 یاساى پەسەندکردووە.
لە خولى 2014 بۆ 2018 دابەزیوە بۆ 165 یاسا.
لە خولى چوارەمیش لە 2018 بۆ 2022 ژمارەى یاسا پەسەندکراوەکان دابەزیوە بۆ 91 یاسا.
لە خولى پێنجەمیش کە ساڵى 2025 کۆتاییهات تەنیا 69 یاسا پەسەندکراون.
لاوازى و پاشەکشەى ڕۆڵى ئەنجوومەنى نوێنەران:
پەرلەمانتاران هۆکارەکەى دەگەڕێننەوە بۆ ناکۆکى نێوان هێزە سیاسییەکان.
هەروەها دواکەوتنى پێکهێنانى کابینەى نوێى حکومەت.
پەرلەمانتاران: دەبێت ئەنجوومەنى نوێنەران هەفتانە چوار کۆبوونەوە بکات.
بەڵام زۆرجار و بەهۆى نەبوونى لێکتێگەیشتن لە نێوان هێزە سیاسییەکان لە بارەى دۆسییە پێشنیازکراوەکان.
چەند هەفتەیەک کۆبوونەوەى ئەنجوومەنى نوێنەران ناکرێت.
بە هۆى ناکۆکییە سیاسییەکانەوە:
دەیان پڕۆژەیاساى خولەکانى پێشوو، بۆ ئەم خولە ماونەتەوە و چاوەڕێى پەسەندکردن.
پڕۆژە یاساکانى حەشدى شەعبى.
نەوت و غاز کە بەگوتەى پەرلەمانتاران تێپەڕاندنیان ئاسان نییە.
لە کاتێکدا ناکۆکیی هێزەکانى بەشدار لە دەسەڵات بەردەوامە و کاریگەریی هەبووە لەسەر کارەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران.
خەرجییەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران و بارگرانى بۆسەر دەوڵەت
هاوتەریب لەگەڵ سنوورداریی ئامارى یاسا پەسەندکراوەکان، بەڵام خەرجییەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران قورساییەکى زۆرى خستووەتە سەر خەرجییەکانى دەوڵەت.
بە جۆرێک:
لە ساڵى 2022 خەرجییەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران گەیشتووەتە 544 ملیار دینار.
لە ساڵى 2023 نزیکەى 582 ملیار دیناربووە.
لە 10 مانگى یەکەمى ساڵى 2024دا خەرجییەکانى ئەنجوومەنى نوێنەران گەیشتووەتە 495 ملیار دینار.
بە گوێرەى داتاکانى وەزارەتى دارایی عێراق، کۆى خەرجییەکان لە 34 مانگدا نزیکەى ترلیۆنێک و 621 ملیار دیناربووە.
لەو ماوەیەدا 132 کۆبوونەوە کراوە و 58 یاسا پەسەندکراون.
هەر دانیشتنێکى ئەنجوومەنى نوێنەران تێچووەکەى 12 ملیار و 300 ملیۆن دینار بووە.
تێچووى پەسەندکردنى هەر پڕۆژە یاسایەکیش 28 ملیار دینارە.
ئەمە بەراوردکارییەکى ژمێریارییە و مووچەى فەرمانبەران و خەرجییەکانى کارگێڕیی و بەگەڕخستن دەگرێتەوە.
تێچووى ڕاستەوخۆى دانیشتنەکان و پەسەندکردنى یاساکان لەخۆناگرێت.
تێچووى هەر پەرلەمانتارێک ساڵانە لە نێوان 300 بۆ 360 ملیۆن دینارە.
لە خولێکى پەرلەمانى چوارساڵەشدا دەگاتە ملیارێک و 440 ملیۆن دینار.
ئەم خەرجییەش مەزەندەییە و خەرجییەکانى پەیوەست بە ئەندامێتى دەگرێتەوە و وردەکارییە فەرمییەکانى مووچە و دەرماڵەکانیان ناگرێتەوە.
چاوەڕوان دەکرێت لە خولى شەشەمى ئەنجوومەنى نوێنەران، پڕۆژەیاساى بودجەى 2027 و ژمارەیەک پڕۆژەیاساى دیکە دەنگیان لەسەر بدرێت، لەوانەش پڕۆژەیاساکانى حەشدى شەعبى و نەوت و غاز کە ساڵانێکە بە هۆى ناکۆکییەکانەوە هەڵپەسێردراون و تێپەڕاندنیان بەندە بە ڕێککەوتن و لێکتێگەیشتنى هێزە سیاسییەکان.
