دیارترین خانمانی کورد لە مێژووی نەتەوەکەماندا بناسە، کە ڕۆڵێکی گەورە و کاریگەریان هەبووە لە بەهێزکردنی پاشخانی: سیاسی، هونەری، کولتووری و ڕۆشنبیری.

ماهـ شەرەف خانم، ناسراو بە مەستوورەی ئەردەڵان:

• شاعیر، مێژوونووس و خانمە بیرمەندێکی دیاری کوردە

• سەر بە بنەماڵەی قادرییەکانی شاری سنە بووە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان

• جگە لە ئاستی ناوخۆی کوردستان، لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەیەمدا، خانمێکی دەگمەن بووە بە ناوچەکە

• تاکە خانمی شاعیر و مێژوونووس بووە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە سەردەمی خۆیدا

حەپسەخانی نەقیب:

• نەوەی کاک ئەحمەدی شێخ و ئامۆزای شێخ مەحموودی حەفید بووە

• بەنزیکەی سەدەیەک لەمەوبەر، لەڕێگەی پەروەردەکردن و دامەزراندنی یەکەم خوێندنگەی کوردیی ژنان، دەستی پێکردووە

• ساڵی 1930 یەکەم ڕێکخراوی ژنانی دامەزراندووە

عادیلە خانم:

• لە دیارترین خانمە سیاسەتمەدار و دەسەڵاتدارەکانی کوردە

• دەسەڵاتدار و کارگێڕی هۆزی جاف بووە

• دایکی ئەحمەد موختار و تاهیر بەگی جافە کە لە دیارترین شاعیرانی کوردن

• لەلایەن ئینگلیزەکانەوە، ناسناوی شاژنی بێ تاجی شارەزووری پێبەخشراوە

• چەندین پڕۆژەی بۆ ئاوەدانی و پێشخستنی زانست و خوێندەواری ئەنجامداوە

لەیلا زانا:

• یەکێکە لە دیارترین خانمانی کورد لە باکووری کوردستان

• ژنە سیاسەتمەدارێکی چالاک و بوێرە

• هەوەڵی بەردەوام دەدات بۆ چارەسەرکردنی ئاشتییانەی پرسی کورد لە باکووری کوردستان

• هەوڵ بۆ هێنانە کایەی دیموکراسی و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ دەدات

ئایشەشان:

• یەکێکە لە گۆرانیبێژە دیارەکانی باکووری کوردستان

• بناغەی دەنگبێژییەکەی لە ژێر کاریگەریی خوێندنی قورئان و هەڵبەستی دینی بووە بەڵام دواتر گۆڕاوە بۆ گۆرانی

• ئارەزووی لەو شیعر و وشە کوردییانە کردووە کە کاریگەرییان لەسەر کۆمەڵگەی کوردی هەبووە

• وەکو ژنێک بەرخۆدانی کردووە، دژی سیاسەتی تواندنەوەی دەسەڵاتداریی لە باکووری کوردستان

لەیلا بەدرخان:

• خانمێکی ڕەسەنی بنەماڵەی بەدرخانییەکان بووە

• یەکەم خانمی کوردە، دەستی داوەتە سەمای هونەریی و بووە بە ئەستێرەکی درەوشاوە لە جیهانی سەمادا

• لە تەمەنی 17 ساڵییدا لەسەر تەختی شانۆ و بۆ یەکەمینجار سەمای کردووە

• لە ئاستی خوێندنەوەدا، یەکێک بووە لە دیارترین خانمە ڕووناکبیرەکانی کورد، ئاشنای مێژوو بووە

• لێکۆڵینەوەی ئەنجامداوە لەسەر ڕێوڕەسمە ئایینییەکانی زەردەشتی، ئایینە کۆنەکانی ئێران، میسر، هیندستان و سەما ڕۆژهەڵاتییەکان